Interpelacja nr 7549
Interpelacja nr 7549
do ministra polityki społecznej
w sprawie potrzeby zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych
Samotna matka posiadająca II grupę inwalidzką (z tytułu postępującego gośćca) zwróciła się do mnie z prośbą o interwencję.
Zainteresowana otrzymywała z Funduszu Alimentacyjnego przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) 500 zł na siebie i po 500 zł na dwóch synów. Małżonek zainteresowanej uporczywie uchyla się od płacenia renty alimentacyjnej na rzecz swojej rodziny.
W związku z brakiem możliwości ustalenia miejsca jego pobytu, jak również miejsca pracy, komornik nie może skutecznie przeprowadzić egzekucji. Obecnie zainteresowana, pozostająca bez środków do życia, złożyła wymagane dokumenty w urzędzie miasta oraz w sądzie pozew o rozwód.
Ponieważ opisana sytuacja nie jest odosobnionym przypadkiem w Polsce, zwracam się do Pana Ministra z zapytaniem: jakie widzi Pan Minister możliwości rozwiązania powyższego problemu?
Z wyrazami szacunku
Poseł Grażyna Ciemniak
Bydgoszcz, dnia 7 czerwca 2004 r.
Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej na zapytanie nr 350
Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej
na zapytanie nr 350
w sprawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
Odpowiadając na zapytanie Pana Posła Waldemara Szadnego w sprawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, przesłane przez Pana Marszałka pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. (SPS-024-350/06), uprzejmie informuję:
1. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732) zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie wychowywanej przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.). W myśl art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Zaliczka przysługuje na dzieci wychowywane w rodzinach pełnych wyłącznie w sytuacji, gdy małżonek rodzica przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniony, a także gdy osoba złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację (w tej sytuacji zaliczka przysługuje wyłącznie przez okres jednego roku).
Wobec wyraźnego brzmienia przepisów nie ma możliwości przyznania zaliczki osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, ale niespełniającym powyższych warunków. Obecnie osoba, która ma zasądzone alimenty na dziecko z pierwszego związku i wychowuje to dziecko w kolejnym związku, nie jest uprawniona do zaliczki alimentacyjnej. W takiej sytuacji komornik powinien jednak poinformować organ właściwy dłużnika o bezskuteczności egzekucji oraz jej przyczynach, aby ten organ podjął wszelkie czynności zmierzające do usprawnienia do egzekucji alimentów bezpośrednio od zobowiązanego (m.in. aktywizacja zawodowa dłużnika, zatrzymanie mu prawa jazdy, zasądzanie alimentów od dalszych członków rodziny).
2. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Jednym z planowanych rozwiązań było rozszerzenie uprawnienia do zaliczek alimentacyjnych na dzieci wychowywane w rodzinach pełnych zrekonstruowanych, tj. w przypadkach gdy dziecko uprawnione do alimentów jest wychowywane w rodzinie pełnej, w której małżonek matki nie jest biologicznym ojcem dziecka.
Ponieważ jednak do Sejmu RP wpłynął obywatelski projekt ustawy o funduszu alimentacyjnym (druk sejmowy nr 176) i Minister Pracy i Polityki Społecznej zadeklarował poparcie dla przywrócenia funduszu alimentacyjnego, prace nad nowelizacją ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zostały wstrzymane. Ministerstwo będzie uczestniczyło w pracach legislacyjnych nad projektem ustawy o funduszu alimentacyjnym i rozwiązanie dotyczące tzw. rodzin zrekonstruowanych znajdzie rozstrzygnięcie na gruncie tej ustawy. Przewiduje się, że wprowadzenie nowych rozwiązań nastąpi z rozpoczęciem nowego okresu zasiłkowego tj. od dnia 1 września 2006 r.
Minister
Krzysztof Michałkiewicz
Warszawa, dnia 8 lutego 2006 r.
Interpelacja nr 2529
Interpelacja nr 2529
do ministra pracy i polityki społecznej
w sprawie realizacji zadań nałożonych na ministra pracy i polityki społecznej ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Przemoc w rodzinie jest poważnym problemem społecznym, coraz bardziej dostrzeganym w debacie publicznej, jak i coraz lepiej przebijającym się do świadomości obywateli. M.in. należy to zawdzięczać organizacjom pozarządowym oraz środowiskom społecznym, zajmującym się tą problematyką.
Trudno określić skalę problemu przemocy domowej, gdyż zjawisko to napotyka trudności w badaniu. Wyniki obciążone są dużym stopniem niepewności (należy założyć, że są zaniżone) z powodu psychologicznego oporu przed przyznaniem się do agresji okazywanej, jak i doświadczanej. Według oficjalnych danych 5% °(z badań CBOS w 2005 r.) doświadczyło przemocy w domu (19% doświadczyło przemocy fizycznej w ogóle - z reguły poza domem), 12% przynajmniej raz zostało uderzonych przez współmałżonka (partnera, partnerkę), ale już 6% doznało takiej agresji przynajmniej kilkakrotnie. Konflikty w rodzinie są najczęstszym motywem zabójstw w Polsce. Najczęściej identyfikowanymi ofiarami przemocy w rodzinie są kobiety i dzieci.
Statystyka nie oddaje jednak dramatu osób poddanych przemocy. Niech mi wolno będzie przytoczyć przykład z woj. warmińsko-mazurskiego, gdzie przed kilkoma tygodniami znaleziono ciała czworga członków jednej rodziny. Mąż podpalił dom w zemście za to, że żona złożyła pozew o rozwód. (Sam popełnił samobójstwo). W wyniku zatrucia dwutlenkiem węgla zmarła jego żona oraz dwie córki, 15-letnia i 9-letnia. Ów tragiczny przykład jest o tyle znamienny, że dwa miesiące wcześniej mężczyznę skazano na półtora roku więzienia w zawieszeniu na 5 lat, a kurator społeczny informował kuratora sądowego o tym, że mąż groził żonie, że jeśli rozpocznie starania o rozwód, to ją zabije. W konsekwencji mężczyznę wezwano do sądu (prawdopodobnie sąd miał postanowić o odwieszeniu kary), ten jednak w sądzie nie pojawił się. Dalszy ciąg wydarzeń przytoczyłem powyżej. Drastycznie uświadamia to, jak niezwykle energiczne i konsekwentne działania w zakresie przemocy domowej muszą podejmować organy ścigania i jak zdecydowaną politykę w tym względzie powinno prowadzić państwo.
Istotnym krokiem zmierzającym do zapobiegania przemocy w rodzinie jest ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493). Ustawa ma także inicjować i wspierać działania polegające na podnoszeniu świadomości społecznej w zakresie przyczyn i skutków przemocy w rodzinie. Ustawa tworzy także ramy prawne dla instytucji rządowych, samorządowych i pozarządowych w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Wykonując zapisy ustawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej opracował Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Realizatorami programu są organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, Kościoły i inne związki wyznaniowe.
Na mocy ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do określenia standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, a także szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych. Dodatkowo Minister Pracy i Polityki Społecznej został zobligowany do zlecania i finansowania badań, ekspertyz i analiz dotyczących zjawiska przemocy w rodzinie, a także organizowania akcji promujących podnoszenie świadomości społecznej w zakresie przyczyn i skutków przemocy w rodzinie.
Uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy powołany został Międzyresortowy Zespół Monitorujący Realizację Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, a jeśli tak, to kto wchodzi w jego skład oraz jaki jest zakres i harmonogram działań zespołu na rok 2006?
2. Czy wszyscy wojewodowie powołali wojewódzkich koordynatorów realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie? Czy każde z województw (poprzez wojewódzkiego koordynatora Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie) ma opracowany program przeciwdziałania przemocy w rodzinie na szczeblu województwa na 2006 r.?
3. Czy dokonana została dogłębna analiza stanu wiedzy teoretycznej i badawczej na temat przemocy w rodzinie, jak i doświadczeń w zapobieganiu przemocy w rodzinie? Jaka jest to skala zjawiska? W jakiej mierze potwierdzone zostały przypuszczenia, że przemoc rodzinna często dotyczy także osób starszych i niepełnosprawnych? Czy określono najważniejsze wady, słabości i problemy dotychczasowego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Czy dokonano analizy istniejących rozwiązań prawnych pod kątem ich skuteczności w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Na jakim etapie jest opracowywanie zmian do obowiązujących aktów prawnych?
4. Czy funkcjonuje sieć instytucji wspierających ofiary przemocy w rodzinie? Czy istnieje ogólnodostępna informacja internetowa o wszystkich poradniach przeciwdziałania przemocy w rodzinie, ośrodkach wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży i in.?
5. Czy każda gmina w Polsce realizuje program przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Jak jest to monitorowane?
6. Czy funkcjonuje ogólnopolski numer telefonu zaufania dla ofiar przemocy w rodzinie i czy skutecznie kontaktuje on z lokalnymi poradniami, ośrodkami wsparcia, ośrodkami interwencji kryzysowej itp.?
7. Czy opracowane są programy ochrony i pomocy ofiarom przemocy w rodzinie? Jaka jest dostępność w gminach (powiatach, województwach) mieszkań socjalnych dla ofiar przemocy w rodzinie?
8. Jak, w aspekcie prawnym i praktycznym, może być dokonywane izolowanie sprawców od ofiar (w tym zwłaszcza nakaz opuszczenia lokalu, nawet w przypadku gdy jest on głównym lokatorem lub właścicielem mieszkania)?
9. Czy sprawcy przemocy w rodzinie mogą być skazywani na prace użyteczne na rzecz gminy lub instytucji udzielających pomocy osobom pokrzywdzonym? Jeśli tak, to jak często sądy sięgają po takie kary?
10. Kiedy ze strony odpowiednich resortów można będzie się spodziewać raportu z monitorowania programu, który to raport będzie zawierał analizę jakościowej i ilościowej realizacji programu? Kiedy należy się także spodziewać ze strony Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, jako koordynatora programu, dokonania analizy zbiorczej?
11. Na jakim etapie są prace nad rozporządzeniem określającym standard podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, a także szczegółowe kierunki prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych?
Z wyrazami szacunku
Poseł Roman Czepe
Warszawa, dnia 19 kwietnia 2006 r.