5 kadencja, 30 posiedzenie, 2 dzień
5 kadencja, 30 posiedzenie, 2 dzień (13.12.2006)
13 punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 969, 772 i 1181).
Poseł Marzena Paduch:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w przedmiocie dwóch projektów ustaw o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Pierwszy z projektów, rządowy, dotyczy w głównej mierze ujednolicenia norm, częściowo nieaktualnych z uwagi na zmiany wprowadzone do procedury cywilnej. Kluczowe poprawki wprowadzone zostały w kwestii opłat za pozew o zapłatę, gdy możliwe, aczkolwiek niepewne jest przeprowadzenie postępowania upominawczego. Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem przy wniesieniu pozwu w sprawie, w której może być wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, powód powinien uiścić nie czwartą część opłaty należnej od pozwu, jak dotychczas, lecz całą opłatę. W razie wydania nakazu upominawczego i uprawomocnienia się tego nakazu sąd z urzędu powinien zwrócić powodowi trzy czwarte uiszczonej opłaty od pozwu. Poprzez wprowadzenie niniejszych zmian przedmiotowy problem rozwiązany zostanie w sposób najmniej uciążliwy.
Dla wyeliminowania trudności interpretacyjnych jasno określona została opłata należna od wniosku o wykreślenie wpisu. Zgodnie z brzmieniem przepisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.
W dalszej kolejności projekt w pkt 3 art. 1 usuwa błąd legislacyjny znajdujący się w ustawie. Według orzecznictwa Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie wyłączenia biegłego lub tłumacza nie przysługuje zażalenie, a zatem przepis ten w jego dotychczasowym brzmieniu wprowadza niepotrzebne wątpliwości interpretacyjne w przedmiocie dopuszczalności zażalenia.
Kolejna zmiana wychodzi naprzeciw pominiętej w obecnym unormowaniu sytuacji, w której następować będzie uznanie orzeczeń lub ugód sądu polubownego. Przepis w dotychczasowym brzmieniu określa jedynie wysokość opłaty od wniosku o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem. Zmiana polega na przeredagowaniu treści art. 24 oraz uzupełnieniu go o przypadki złożenia wniosku o uznanie wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym również zagranicznego sądu polubownego.
Ważna zmiana dotyczy art. 71. Jest ona konsekwencją tego, że z dniem 10 grudnia 2005 r. weszły w życie przepisy postępowania cywilnego dotyczące mediacji. W związku z powyższym konieczne stało się wprowadzenie zmiany związanej z zatwierdzeniem ugody zawartej przed mediatorem przez sąd. Ugoda zawarta przed mediatorem jest tytułem egzekucyjnym ˝niepochodzącym od sądu˝. Rozróżnia się niejako jej dwa rodzaje - gdy ugodę zawiera się w wyniku mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, przed wszczęciem postępowania sądowego, oraz gdy ugoda zawierana jest w wyniku mediacji prowadzonej na podstawie skierowania sądu. Proponuje się, aby opłacie podlegał wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie umowy o mediację, czyli w wyniku mediacji prowadzonej poza postępowaniem sądowym. Nie podlegałby natomiast opłacie wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji.
Kluczowa zmiana to jest nowelizacja art. 104. Dotyczy ona przywrócenia organizacjom pożytku publicznego ustawowego zwolnienia od opłat sądowych w sprawach, które nie dotyczą prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Pozostałe zmiany mają charakter bądź dostosowujący, bądź mający na celu eliminację ewentualnych trudności interpretacyjnych.
Celem drugiego projektu - projektu poselskiego - jest obniżenie kosztów sądowego wpisu wniosku o zarejestrowanie podmiotu w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Ustawa zakłada pomoc dla przedsiębiorców, zarówno przy rozpoczynaniu przez nich działalności gospodarczej, jak również w trakcie jej prowadzenia, obniżając koszty sądowe wpisu z 1000 zł do 500 zł oraz dotyczące zmiany wpisu z 400 zł na 200 zł. Sama słuszność lub nawet konieczność obniżenia kosztów przedmiotowego wpisu nie budzi wątpliwości. Problem dotyczy kwestii budżetowych. Zdaniem wnioskodawców to będzie kosztowało 40 mln zł, a pokrycie powstałej dziury nastąpi poprzez ograniczenie wydatków na administrację.
Rozpatrując niniejszy projekt, pamiętać należy o działaniu dalekosiężnym. Zmniejszenie kosztów założenia firmy spowoduje zwiększenie liczby firm i w przyszłości zwiększenie wpływów budżetowych.
Reasumując, rządowy projekt wprowadza unormowania niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ustawy, a co za tym idzie materii w niej zawartej, uaktualnia normy zawarte w akcie. Natomiast projekt poselski wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym, znacznie obniżając koszty opłat. Dlatego mając na względzie zarówno kwestie niejako formalne, jak i społeczne Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej poprze oba omawiane projekty. Dziękuję za uwagę.