Pozew

Odpowiedź ministra skarbu państwa - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na zapytanie nr 3206

Odpowiedź ministra skarbu państwa - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na zapytanie nr 3206

w sprawie zaległych należności spółki ˝Chemiskór˝ SA wobec skarbu państwa

W związku z pismem z dnia 16 lutego 2001 r. znak: DSPR 4403-59/01 pana Michała Wojtczaka sekretarza stanu w Kancelarii prezesa Rady Ministrów dotyczącego udzielenia odpowiedzi na zapytanie pana posła Piotra Gadzinowskiego w sprawie zaległych należności spółki ˝Chemiskór˝ SA z siedzibą w Łodzi - w porozumieniu z panem Ireneuszem Fąfarą, członkiem Zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

1. W zakresie zadłużenia wobec skarbu państwa z tytułu umowy sprzedaży Braniewskich Zakładów Garbarskich w Braniewie.

Na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (DzU nr 51, poz. 298, z późn. zm.) aktem notarialnym zawartym w dniu 1 sierpnia 1997 r. pomiędzy wojewodą elbląskim a spółką ˝Chemiskór˝ SA z siedzibą w Łodzi skarb państwa sprzedał spółce ˝Chemiskór˝ SA Braniewskie Zakłady Garbarskie w Braniewie.

Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę 1 500 000 zł. Kwota 600 000 zł została zapłacona przez kupującego w dniu sprzedaży, pozostałą część ceny w kwocie 900 000 zł kupujący zobowiązał się zapłacić w 16 ratach. Ww. kwota wraz z oprocentowaniem została zabezpieczona przez skarb państwa poprzez ustanowienie hipoteki na zabudowanej nieruchomości położonej w Braniewie, a wchodzącej w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa państwowego.

Zgodnie z § 9 ww. umowy sprzedaży kupujący zobowiązał się do dokonania inwestycji w nabywanym przedsiębiorstwie o wartości 2,5 mln zł w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., w tym 1 mln zł kupujący zobowiązał się zainwestować do dnia 31 lipca 1998 r. Kupujący na bazie nabytego przedsiębiorstwa utworzył spółkę akcyjną pod firmą ˝Garbarnia Braniewo˝ SA z siedzibą w Braniewie, wnosząc do niej w formie aportu znaczną część nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz skarbu państwa.

Po dokonanej ocenie dokumentów i informacji przedłożonych przez kupującego Delegatura MSP w Gdańsku nadzorująca wykonanie zobowiązań pozacenowych wynikających z umowy sprzedaży stwierdziła, że kupujący nie wywiązał się ze zobowiązań, i skierowała wniosek o naliczenie kary umownej.

Wobec niedokonania przez kupującego zapłaty kary umownej (wezwanie do zapłaty z dnia 12 kwietnia 1999 r.) w wysokości 1 mln zł skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego.

W dniu 11 maja 1999 r. minister skarbu państwa skierował do Sądu Okręgowego w Łodzi Wydziału Cywilnego pozew o zapłatę przez ˝Chemiskór˝ SA kwoty 1 000 000 zł + odsetki.

W dniu 9 czerwca 1999 r. spółka ˝Chemiskór˝ SA w Łodzi w wystąpieniu skierowanym do ministra skarbu państwa zakwestionowała powstanie po jej stronie obowiązku zapłaty kary umownej, wnosząc o ponowne zbadanie sprawy. Zdaniem spółki ˝Chemiskór˝ SA zobowiązanie inwestycyjne zostało w pełni wykonane poprzez podwyższenie kapitału akcyjnego w Garbarni Braniewo SA o 950 000 zł i rzeczowej darowizny maszyn o wartości 50 000 zł.

W celu rozpatrzenia odwołania spółki od obowiązku zapłaty kary umownej - decyzją podsekretarza stanu z dnia 19 lipca 1999 r. - powołano zespół składający się z przedstawicieli 5 komórek organizacyjnych Ministerstwa Skarbu, którego zadaniem było przygotowanie stanowiska w zakresie: zasadności naliczenia kary, odstąpienia od naliczenia kary lub zawarcia ugody - na podstawie dokumentacji źródłowej.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji źródłowej (sprawozdawczości finansowej za 1997 i 1998 r. wraz z opiniami biegłych, sprawozdań FO-1, I-01, faktur, dowodów zapłaty, OT, dokumentacji dotyczących rozpoczętych inwestycji oraz źródeł finansowania poniesionych na Garbarnię Braniewo nakładów inwestycyjnych) dokonano m.in. szczegółowej analizy: wykazu rzeczowych i wartościowych nakładów inwestycyjnych poniesionych i zapłaconych, struktury własności kapitału garbarni, źródeł finansowania wydatków na inwestycje.

Zespół stwierdził, że w okresie I roku trwania umowy sprzedaży poniesiono (opłacono) nakłady inwestycyjne (bez VAT) w kwocie 665 243 zł (tj. 76% planowanych), co zgodnie z treścią art. 484 § 2 K.c. dawało podstawę do dokonania zmniejszenia kary za niewykonanie zobowiązania określonego w § 9 umowy sprzedaży z dnia 1 sierpnia 1997 r. zawartej pomiędzy wojewodą elbląskim a spółką ˝Chemiskór˝ SA do wysokości odpowiadającej kwocie niewykonanych inwestycji, tj. kwoty 334 757 zł.

Stanowisko dotyczące miarkowania kary było zajmowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroków z dnia 7 lutego 1975 r., IIICRN 406/74/OSNC 1976/2/34, oraz z dnia 20 maja 1980 r., I CR 229/80/OSNC 1980/12/243). Za powyższym rozwiązaniem opowiadają się również autorzy komentarza do Kodeksu cywilnego pod redakcją K. Pietrzykowskiego (t.I., s. 988, Warszawa 1997 r.), oraz prof. Z. Radwański (Zobowiązania, cz. ogólna, s. 269, Warszawa 1997 r.).

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2000 r. sąd oddalił powództwo skarbu państwa o zasądzenie od spółki ˝Chemiskór˝ SA kwoty 1 mln zł ograniczonej do 334 757 zł, zasądzając od skarbu państwa na rzecz spółki ˝Chemiskór˝ kwotę 6000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W dniu 31 maja 2000 r. minister skarbu państwa wniósł do Sądu Apelacyjnego w Łodzi apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2000 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 6 lutego 2001 r. oddalił apelację.

Aktualnie przygotowywane jest wystąpienie do Sądu Najwyższego o kasację.

Niezależnie od prowadzonego postępowania w stosunku do spółki ˝Chemiskór˝ SA o zapłatę kary umownej za niewykonanie zobowiązania inwestycyjnego do dnia 1 marca 1999 r. skarb państwa dochodzi od spółki ˝Chemiskór˝ kwotę niespłaconych rat za zakup Braniewskich Zakładów Garbarskich w Braniewie (wezwanie do zapłaty z dnia 1 marca 1999; 29 lipca 1999; 11 lutego 2000; 22 lutego 2000; 25 sierpnia 2000 r.).

Stosownie do zawartej umowy sprzedaży pozostała (900 000 zł) do zapłaty na raty cena za zakup Braniewskich Zakładów Garbarskich została zabezpieczona przez skarb państwa ustanowieniem hipoteki na zabudowanej nieruchomości położonej w Braniewie, wchodzącej w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa państwowego.

Zaspokojenie należności skarbu państwa zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości wchodzącej w skład postawionej w dniu 18 października 1999 r. ˝Garbarni Braniewo˝ SA nastąpi stosownie do art. 33 § 3 Prawa upadłościowego.

W dniu 20 września 2000 r. skarb państwa zgłosił do Sądu Rejonowego w Elblągu - sędziego komisarza ˝Garbarni Braniewo˝ SA w upadłości wierzytelność pieniężną w kwocie 974 912,90 zł (łącznie z odsetkami).

W ramach prowadzonego procesu upadłości ˝Garbarni Braniewo˝ SA istnieje realna szansa (według informacji syndyka masy upadłości) na sprzedaż przedsiębiorstwa w całości i odzyskanie przez skarb państwa wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo w postaci hipoteki.

2. W zakresie zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Spółka ˝Chemiskór˝ SA jest zadłużona z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 1998 do grudnia 2000 r. w wysokości 1 086 005,68 zł plus należne odsetki za zwłokę. Powyższe zadłużenie zostało objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym w pierwszej fazie przez Oddział ZUS w Łodzi.

W ramach postępowania oddział dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki.

Brak wpływów na rachunku bankowym oraz kumulacja przez spółkę środków na wynagrodzenia pracowników (środki te nie podlegają zajęciu w trybie postępowania egzekucyjnego) wpłynęły na pokrycie w tym trybie należności w łącznej kwocie 111 171,83 zł.

Wobec niskiej skuteczności egzekucji własnej Oddział ZUS skierował tytuły wykonawcze do I Urzędu Skarbowego Łódź Bałuty, który prowadzi obecnie egzekucję całej kwoty zadłużenia.

W styczniu br. skierowano do urzędu skarbowego ponaglenie w sprawie realizacji tytułu wykonawczego obejmującego należności za 1998 r.

Oddział ZUS negatywnie rozpatrzył wniosek spółki z dnia 5 kwietnia 2000 r. dotyczący niepodejmowania do 30 czerwca 2000 r. działań egzekucyjnych. Ponadto Oddział ZUS złożył do sądu wnioski o zabezpieczenie należności poprzez ustanowienie hipotek ustawowych na nieruchomości spółki położonej w Łodzi przy ul. Pojezierskiej 90a (KW nr 90007).

Na mocy wydanych przez oddział decyzji wpisem hipotek zabezpieczono:

1) zadłużenie za okres kwiecień-grudzień 1999 r. w kwocie 671 458,48 - decyzja nr 9/2000 z dnia 12 maja 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 15 maja 2000 r.

2) zadłużenie za okres styczeń-maj 2000 r. w kwocie 384 378,13 zł - decyzja nr 36/2000 r. z dnia 28 lipca 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 28 lipca 2000 r.

3) zadłużenie za okres czerwiec-wrzesień 2000 r. w kwocie 226 664,18 - decyzja nr 62/2000 z dnia 24 listopada 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 29 listopada 2000 r.

Przedstawione wyżej informacje i wyjaśnienia wskazują, że Ministerstwo Skarbu Państwa i Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjęły i nadal intensywnie kontynuują wszystkie przewidziane prawem działania mające na celu wyegzekwowanie od spółki ˝Chemiskór˝ SA w Łodzi należności.

Minister

Aldona Kamela-Sowińska

Warszawa, dnia 16 marca 2001 r.