Odpowiedź prokuratora krajowego, zastępcy prokuratora generalnego na interpelację nr 8673

Odpowiedź prokuratora krajowego, zastępcy prokuratora generalnego na interpelację nr 8673

w sprawie przebiegu postępowania prokuratorskiego dotyczącego motelu ˝Krak˝ w Krakowie

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Jana Orkisza z dnia 2 listopada br. w sprawie przebiegu postępowania prokuratorskiego odnośnie do motelu ˝Krak˝ w Krakowie (SPS-0202-8673/04), pragnę uprzejmie poinformować, iż przedstawiona przez Pana Posła problematyka, dotycząca wydzierżawienia przez Gminę Kraków motelu ˝Krak˝ w Krakowie Spółce z o.o. ˝Forte˝ jest aktualnie przedmiotem następujących postępowań prokuratur okręgu krakowskiego:

Prokuratura Rejonowa Kraków - Śródmieście Wschód prowadzi czynności w sprawie 4 Ds 280/03/S. Postępowanie to dotyczy:

I. niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych reprezentujących Gminę Miasta Krakowa w okresie od stycznia do listopada 1995 r., polegającego na zaniechaniu wyegzekwowania należnych Gminie środków finansowych z tytułu czynszu dzierżawnego za nieruchomość położoną przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie i działania w ten sposób na szkodę interesu publicznego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.;

I. niedopełnienia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez tychże funkcjonariuszy obowiązków, polegającego na podjęciu w dniu 11 grudnia 1995 roku decyzji o zmianie zasad naliczania czynszu dzierżawnego poprzez zastąpienie w ramach składnika ruchomego wskaźnika 50% dochodów spółki ˝Forte˝ wskaźnikiem 1,5% wartości sprzedaży od działalności hotelowo-gastronomicznej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.

I. niedopełnienia obowiązków przez członków Zarządu Miasta Krakowa poprzez podjęcie uchwały w dniu 15 czerwca 1998 roku, akceptującej treść aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99, zawartej w dniu 28 kwietnia 1997 r. pomiędzy Gminą Kraków a spółką ˝Forte˝, wprowadzającego możliwość poddzierżawy tej nieruchomości, co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego i w celu uzyskania korzyści majątkowej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.

W dniu 31 grudnia 2003 roku postępowanie zostało umorzone wobec braku znamion czynów zabronionych, tj. na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Odnośnie do pierwszego z czynów prokurator nie znalazł podstawy dowodowej do przypisania konkretnym osobom odpowiedzialności karnej z tytułu niedopełnienia obowiązków. Członkowie Zarządu Miasta posiadali błędne informacje o stanie zadłużenia spółki ˝Forte˝, co nie pozwoliło na przedstawienie im zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.

Odnośnie do drugiego czynu ustalono, że Zarząd Miasta, zmieniając zasady czynszu dzierżawnego, nie miał podstaw do założenia, iż Spółka ˝Forte˝, która w latach 1993 i 1994 wykazywała straty, w roku 1995 osiągnie zysk. W ocenie prokuratora zastąpienie w aneksie niepewnego składnika czynszu w postaci zysku składnikiem pewniejszym, odwołującym się do obrotu było uzasadnione. W tych warunkach brak było podstaw do przyjęcia, iż decyzja w omawianej sferze była wynikiem przestępstwa.

W odniesieniu do czynu III podstawą decyzji było ustalenie, że podjęcie uchwały nie przekraczało kompetencji Zarządu Miasta, a analiza postanowień aneksu prowadziła do wniosku, iż zabezpieczał on interesy gminy, stwarzając perspektywy osiągnięcia zysków.

W maju br. akta tej sprawy poddano badaniu w trybie nadzoru służbowego w Prokuraturze Apelacyjnej w Krakowie w związku z informacjami prasowymi o wytoczeniu przez spółkę ˝Forte˝ przeciwko Gminie Kraków powództwa o odszkodowanie w wysokości 410 mln złotych za bezzasadne rozwiązanie umowy dzierżawy.

W efekcie badania akt dostrzeżono potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w trybie przepisu art. 327 § 3 k.p.k. W dniu 7 maja br. polecono Prokuraturze Okręgowej w Krakowie realizację dalszych czynności, w szczególności zmierzających do wyjaśnienia, jakie zyski osiągała spółka ˝Forte˝ w 1995 roku z działalności hotelarsko-gastronomicznej i czy przedstawiciele Gminy Kraków zwracali się do spółki o podanie informacji o zysku z tego rodzaju działalności w 1995 r. przed podpisaniem aneksu do umowy dzierżawy z dnia 11 grudnia 1995 r. Ustalenia te uznano za istotne dla oceny racjonalności podjętych decyzji o zmianie składnika czynszu, co pozbawiło gminę 50% zysku osiągniętego w 1995 r. przez spółkę ˝Forte˝.

Zlecono nadto ustalenie, czy istniała możliwość zawarcia korzystniejszej umowy dzierżawy z innym kontrahentem i ile ofert w przedmiocie umowy dzierżawy motelu ˝Krak˝ złożono w 1996 roku. Za celowe uznano zbadanie wysokości ewentualnych strat poniesionych przez Urząd Miasta Krakowa, ponowne rozważenie kwestii odpowiedzialności członków Zarządu Miasta za sporządzenie aneksu do umowy dzierżawy, niezgodnego z treścią z projektu uchwalonego wcześniej przez ten Zarząd - pod kątem ewentualnego przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.

Zlecone przez Prokuraturę Apelacyjną w Krakowie czynności procesowe są nadal sukcesywnie realizowane. Dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarza potrzebę zasięgnięcia w najbliższym czasie opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem dokonania stosownych wyliczeń zysku z działalności hotelarsko-gastronomicznej spółki ˝Forte˝ w roku 1995 - w związku z koniecznością ustalenia strat poniesionych przez Gminę Kraków wskutek zmiany naliczania czynszu, wprowadzonej aneksem do umowy dzierżawy.

Dopiero analiza treści opinii biegłego oraz efektów całokształtu przeprowadzonych czynności pozwoli na ustalenie, czy istnieją przesłanki uzasadniające podjęcie na nowo śledztwa w omawianej sprawie.

Należy nadmienić, iż z akt tej sprawy wyłączono do odrębnego postępowania materiały dotyczące niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych reprezentujących Gminę Miasta Krakowa w latach 2001 do 2003, a polegającego na wycofaniu przez Zarząd Miasta spod obrad Rady Miasta projektu uchwały nr 1350 w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie oraz zaniechania dochodzenia przez Prezydenta Miasta Krakowa należnych od spółki ˝Forte˝ opłat czynszowych - tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. (sygn. akt 1 Ds 2/04/S). Wśród kilku wątków, będących przedmiotem śledztwa ocenie karno-prawnej poddano zagadnienia wzajemnych roszczeń Gminy Kraków i spółki ˝Forte˝, będących przedmiotem postępowań cywilnych. W toku śledztwa nie zebrano dowodów wskazujących na popełnienie przez przedstawicieli władz miasta przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. bądź innego.

W oparciu o zawiadomienie grupy radnych badano także kwestię sugerowanej przez jednego z nich w czasie obrad Rady Miasta Krakowa w października 2002 roku propozycji korupcyjnej, jaką Gminie Kraków miała złożyć firma ˝Tesco˝, zainteresowana zagospodarowaniem terenów motelu ˝Krak˝.

˝Tesco Polska˝ spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie skierowała w dniu 20 września 2002 roku pisma do radnych Miasta Krakowa, przedstawiając swoje propozycje podpisania umowy z dzierżawiącą teren motelu ˝Krak˝ spółką ˝Forte˝, która to umowa miała oddalić od gminy ˝widmo przegranych procesów sądowych i wypłaty wielomilionowych odszkodowań˝. ˝Tesco Polska˝ zamierzała nabyć udziały w spółce ˝Forte˝ pod warunkiem udzielenia przez gminę zgody na wybudowanie centrum handlowo-usługowego (z obiektem handlowym o powierzchni ponad 2000 m).

W dniu 9 października 2002 roku propozycja ta została przedstawiona na sesji Rady Miasta Krakowa przez przedstawiciela spółki ˝Tesco Polska˝ Stanisława Walkowskiego, który przybliżył radnym koncepcję zagospodarowania terenu, polegającą na wybudowaniu hipermarketu oraz hotelu lub biurowca, i rozwiązania sporu pomiędzy Gminą Kraków a Spółką ˝Forte˝. Z dokonanych ustaleń wynikało, że spółka ˝Tesco˝ nie podejmowała żadnych działań o charakterze pozaprawnym, a swoje plany inwestycyjne realizowała w ramach promocji i spotkań z przedstawicielami klubów radnych. W tych warunkach - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa - śledztwo prawomocnie umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.

Kolejnym postępowaniem dotyczącym poruszonej przez Pana Posła Jana Orkisza problematyki jest śledztwo Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód o sygnaturze 4 Ds 148/04 (poprzednia sygnatura akt 4 Ds 368/03), przywołane w pytaniu drugim.

Przedmiotem postępowania wdrożonego wskutek zawiadomienia o przestępstwie, złożonego przez przedstawicieli spółki ˝Forte˝, jest kwestia niedopełnienia obowiązków przez członków Zarządu Miasta Krakowa przez zaniechanie uregulowania skutków umowy dzierżawy, zawartej w dniu 28 kwietnia 1997 roku między Gminą Kraków a spółką, i narażenia jej interesów na szkodę.

W toku postępowania sprawdzającego ustalono, że spółka ˝Forte˝ w 1993 roku wygrała zorganizowany przez Urząd Miasta Krakowa przetarg na dzierżawę motelu ˝Krak˝. W trakcie trwania umowy dzierżawy spółka proponowała renegocjację umowy, która miałaby przewidywać możliwość budowy na wydzierżawionym terenie obiektu hotelowego. W dniu 28 czerwca 1999 roku na podstawie uchwały nr 651/99 Zarządu Miasta Krakowa gmina wypowiedziała spółce ˝Forte˝ umowę dzierżawy, uzasadniając decyzję niespełnieniem w terminie należnych z tytułu dzierżawy świadczeń. Spółka ˝Forte˝ skierowała do Sądu Okręgowego w Krakowie pozew o uznanie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczne z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych takiego oświadczenia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2001 roku Sąd Okręgowy w Krakowie uznał decyzję Zarządu Miasta Krakowa o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczną.

Spółka ˝Forte˝ w dniu 7 października 2003 roku skierowała do tegoż sądu pozew o zapłatę odszkodowania za niewywiązanie się przez Gminę Miasta Krakowa ze zobowiązań określonych w umowie dzierżawy. W ocenie prokuratora badającego całokształt dokumentacji tej sprawy, czyn, o którym zawiadomiła spółka ˝Forte˝, nie nosił znamion czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. Niekorzystne dla zawiadamiającego decyzje zostały przez niego zaskarżone w trybie administracyjnym oraz w postępowaniu cywilnym, w toku którego zapadły orzeczenia korzystne dla spółki ˝Forte˝. Prokurator uznał, że kwestia ewentualnej szkody powstałej wskutek błędnych decyzji administracyjnych winna być przedmiotem wytoczonego przez spółkę postępowania cywilnego.

Wobec takich ustaleń w dniu 24 listopada 2003 roku odmówiono wszczęcia dochodzenia na podstawie przepisu art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia, rozpoznając zażalenie spółki ˝Forte˝ na to postanowienie, w dniu 26 lipca 2004 roku uchylił zaskarżoną decyzję i uznał za konieczne przeprowadzenie w tej sprawie postępowania przygotowawczego.

W szczególności sąd zlecił przesłuchanie przedstawicieli spółki ˝Forte˝, sprawdzenie okoliczności towarzyszących wykonywaniu umowy dzierżawy pomiędzy spółką i Gminą Miasta Krakowa, przesłuchanie przedstawicieli gminy, w tym ówczesnego Prezydenta Miasta Krakowa Józefa Lassoty, późniejszych decydentów gminnych i występujących w tej sprawie adwokatów oraz radców prawnych.

Sąd uznał za konieczne zbadanie sposobu zarządzania majątkiem Gminy i dokonanie oceny podejmowanych decyzji w aspekcie ich opłacalności dla interesów Gminy, a także wyjaśnienie przyczyny dopuszczenia do ryzykownych procesów cywilnych i wadliwych postępowań administracyjnych.

Zgodnie z orzeczeniem sądu w dniu 11 sierpnia 2004 roku w Prokuraturze Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód wszczęto śledztwo o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., w toku którego realizowane są nadal wskazane wyżej zalecenia, mające na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Zakończenie śledztwa winno nastąpić w terminie do 30 grudnia br.

Przedstawione wyżej informacje o biegu i ustaleniach postępowań, związanych z problematyką dzierżawy motelu ˝Krak˝, stanowią odpowiedź na pierwsze dwa pytania Pana Posła Jana Orkisza.

Odnośnie do pytania trzeciego pragnę poinformować, iż aneks z dnia 15 czerwca 1998 roku do umowy dzierżawy z dnia 28 kwietnia 1997 roku, przewidujący możliwość poddzierżawiania przez ˝Forte˝ spółkę z o.o. dzierżawionych przez nią nieruchomości, stanowiących własność Gminy Kraków, jest nadal obowiązujący.

Okoliczności jego podpisania są aktualnie przedmiotem czynności, podejmowanych w postępowaniu prowadzonym w ramach art. 327 § 3 k.p.k. - w sprawie 4 Ds 280/03/S Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód. W toku tego postępowania wyjaśniana jest kwestia ewentualnego braku umocowania osób podpisujących aneks do umowy dzierżawy, którego treść była niezgodna z wcześniejszą uchwałą Zarządu Miasta Krakowa i wprowadzała do umowy niekorzystne dla Gminy Kraków zmiany w zakresie swobody dysponowania przez dzierżawcę przekazaną mu nieruchomością, co mogło spowodować istotną szkodę majątkową dla Gminy Kraków.

Z poczynionych ustaleń wynika, że spółka z o.o. ˝Forte˝ nadal istnieje, a prezesem jej zarządu jest Wacław Stechnij.

W oparciu o zebrane w powołanej wyżej sprawie 1 Ds 2/04/S Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód dowody stwierdzić można, że Spółka z o.o. ˝Tesco Polska˝ z siedzibą w Krakowie już w latach 2000 - 2002 zamierzała przejąć w użytkowanie teren dzierżawiony przez spółkę ˝Forte˝ w celu zagospodarowania go poprzez wybudowanie hipermarketu. Swoje zamierzenia spółka ta zgłaszała oficjalnie, między innymi uczestnicząc w przetargu ofert ogłoszonym przez Zarząd Miasta Krakowa uchwałą z dnia 23 listopada 2000 roku na oddanie w użytkowanie wieczyste na okres 50 lat nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie.

W ramach oceny ofert zespół negocjacyjny, powołany przez Prezydenta Miasta Krakowa, uwzględniał zamierzenia inwestycyjne oferentów, rodzaj korzyści, jakie z zawarcia umowy odniesie gmina, oraz propozycje ułożenia stosunków pomiędzy gminą a spółką z o.o. ˝Forte˝, z którym to podmiotem prowadzony był spór sądowy w związku z wypowiedzeniem umowy dzierżawy nieruchomości przy ul. Radzikowskiego 99.

Przytoczone okoliczności wskazują na to, że podniesiona w treści pytania Pana Posła Jana Orkisza ˝bulwersująca mieszkańców Krakowa˝ sprawa planowanej budowy supermarketu była wielokrotnie przedmiotem obrad władz Miasta Krakowa. W sprawie tej brak jest aktualnie podstaw do ingerencji prokuratora, dopóki nie wystąpi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, obligujące do wdrożenia postępowania karnego.

Z poważaniem

Prokurator krajowy

Karol Napierski

Warszawa, dnia 22 listopada 2004 r.