Interpelacja nr 6251

Interpelacja nr 6251

do ministra gospodarki

w sprawie zabezpieczenia interesów odbiorców energii elektrycznej przed nieuzasadnionym wzrostem opłat za dystrybucję energii elektrycznej

Szanowny Panie Ministrze!

W sprawie:

1) zabezpieczenia interesów odbiorców energii elektrycznej przed nieuzasadnionym wzrostem opłat dystrybucji energii elektrycznej spowodowanej:

a) nieuzasadnionym naliczaniem opłat za przekroczenia mocy umownej operatorom systemów dystrybucyjnych przez operatora systemu przesyłowego,

b) stratami finansowymi powstającymi u operatorów systemów dystrybucyjnych na skutek nieudolnego usuwania przez operatora systemu przesyłowego awarii elementów sieci przesyłowej elektroenergetycznej oraz na skutek nieudolnego wypełniania przez operatora systemu przesyłowego obowiązków wynikających z art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne,

2) stworzenia przez operatora systemu przesyłowego, począwszy od 1 stycznia 2007 r., stanu zagrożenia dostaw energii elektrycznej do odbiorców poprzez wypowiedzenie, ze skutkiem na dzień 31.12.2006 r., umów o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej wszystkim krajowym spółkom dystrybucyjnym i niezawarcie nowych umów o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej z 12 spółkami dystrybucyjnymi. Z Komunikatu operatora systemu przesyłowego z dnia 29.12.2006 r. wynika, że zawarł on umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej jedynie z trzema spółkami dystrybucyjnymi.

Uzasadnienie:

Ad 1.a.

W roku 2005 i 2006 jednemu z operatorów systemów dystrybucyjnych operator systemu przesyłowego naliczył opłaty za przekroczenia mocy umownej w wysokości kilkunastu milionów złotych, przy czym przekroczenia mocy umownej u tego operatora systemu dystrybucyjnego zostały spowodowane przyczynami, na które ten operator nie miał wpływu. W związku z tym wystawione przez operatora systemy przesyłowego faktury za przekroczenia mocy umownej nie zostały prze tego operatora systemu dystrybucyjnego zapłacone, z wyjątkiem pierwszej, która została zapłacona z zastrzeżeniem zwrotu. Ponieważ opłaty za przekroczenia mocy umownej zostały naliczone zgodnie z zasadami zawartymi w taryfie operatora systemu przesyłowego zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, poszkodowany operator systemu dystrybucyjnego wniósł pozew do sądu o ustalenie nieważności wybranych zapisów taryfy operatora systemu przesyłowego, na podstawie których opłaty za przekroczenia mocy umownej zostały mu naliczone. Niezależnie od tego do sądu w Warszawie operator systemu przesyłowego złożył pozew o zapłatę spornych należności.

Podkreślić należy to, że w świetle ustawy Prawo energetyczne (definicja kosztów uzasadnionych zawarta w art. 3 pkt 21) zapłacona przez operatora systemu dystrybucyjnego opłata za przekroczenia mocy umownej nie może zostać uznana za koszt uzasadniony, nie jest bowiem kosztem niezbędnym prowadzenia działalności przedsiębiorstwa energetycznego. Niemniej jednak opłata za przekroczenia mocy umownej zmniejsza zysk operatora systemu dystrybucyjnego, który zostałby przeznaczony na inwestycje np. poprawiające efektywność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego.

Podkreślić należy również to, że:

1) art. 45 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne daje ministrowi właściwemu do spraw gospodarki delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad rozliczeń w obrocie energią elektryczną, w tym zgodnie z pkt 9 ust. 4 art. 46 sposobu ustalania opłaty za przekroczenia mocy,

2) art. 9 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne daje ministrowi właściwemu do spraw gospodarki delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, zasad funkcjonowania systemy elektroenergetycznego.

Pomimo faktu, że nowelizacja ustawy Prawo energetyczne, na mocy której Ministrowi Gospodarki przypisano wyłączność na ustalenie sposobu naliczania opłat za przekroczenie mocy, weszła w życie 3 maja 2005 r., do dnia dzisiejszego nowe rozporządzenie nie zostało wydane. Stąd zasady ustalania opłat za przekroczenia mocy ustala Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją administracyjną zatwierdzającą taryfę przedsiębiorstwa energetycznego. W Ministerstwie Gospodarki trwają prace nad redakcją rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemy elektroenergetycznego i rozporządzenia w sprawie zasad kształtowania taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną. Ostatnia edycja projektu rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego nosi datę 10.11.2006 r. i jest zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki. Niestety projekt tego rozporządzenia zawiera definicję mocy umownej, która nie zabezpiecza w dostatecznym stopniu odbiorców energii elektrycznej przed nieuzasadnionym wzrostem opłat dystrybucji energii elektrycznej. Zdefiniowana w tym projekcie moc umowna co prawda uniemożliwia naliczanie opłat za przekroczenia mocy umownej operatorom systemów dystrybucyjnych przez operatora systemu przesyłowego, ale uzależnia wielkość mocy umownej wyznaczonej dla danego operatora systemu dystrybucyjnego od zmian układu pracy sieci przesyłowej i sieci zamkniętej 110 kV oraz pracy Jednostek Wytwórczych Centralnie Dysponowanych przez operatora systemu przesyłowego. W konsekwencji przyjęcie takiej definicji mocy umownej może spowodować nieuzasadniony wzrost kosztów dostawy energii elektrycznej do odbiorców końcowych.

Do dnia dzisiejszego nie zostało wydane również nowe rozporządzenie regulujące zasady kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną. Projekt tego rozporządzenia z dnia 11.04.2006 r. zawiera podobną, niekorzystną dla operatorów systemów dystrybucyjnych, a w konsekwencji również dla wszystkich odbiorców energii elektrycznej definicję mocy umownej.

Podkreślić należy to, że w listopadzie ubiegłego roku zakończył pracę Zespół ds. Analizy Zakłóceń w Systemie Elektroenergetycznym 2006 roku, a Raport Końcowy z prac tego zespołu został opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki wraz z pismem Podsekretarza Stanu Pana Tomasza Wilczaka, znak DE-VII-078-ML/06, z 2006 r. W Raporcie Końcowym na stronie 12 zapowiedziano zmianę modelu określania mocy umownych, tak aby uniezależnić wartość mocy umownej dla danego operatora systemu dystrybucyjnego od zmian układu pracy sieci przesyłowej i sieci zamkniętej 110 kV oraz pracy Jednostek Wytwórczych Centralnie Dysponowanych przez operatora systemu przesyłowego.

Z informacji, jakie uzyskałem, wynika, że Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE) powołało zespół specjalistów z podsektora dystrybucji energii elektrycznej, którego zadaniem jest opracowanie nowej metody określania mocy umownych spełniającej oczekiwania podsektora dystrybucji. Zespół ten opracował założenia nowej metody oraz nową definicję mocy umownej i aktualnie prowadzi obliczenia pokazujące wpływ nowej metody na rozliczenia pomiędzy operatorem systemu przesyłowego i operatorami systemów dystrybucyjnych oraz na wzajemne rozliczenia pomiędzy operatorami systemów dystrybucyjnych. Do prac w tym zespole zostali zaproszeni również przedstawiciele operatora systemu przesyłowego. Niestety docierają do nas niepokojące sygnały o destrukcyjnym wpływie operatora systemu przesyłowego na prace tego zespołu. Wywieranie wpływu przez operatora systemu przesyłowego na kształt rozliczeń za moc umowną wg własnej, niekorzystnej dla odbiorców, metody wyznaczania mocy umownej można zaobserwować w projektach rozporządzeń, o których mowa powyżej.

Ad 1.b.

W roku 2005 miały miejsce awarie elementów systemu przesyłowego, które operator systemy przesyłowego usuwał, nie dopełniając należytej staranności, i przedłużał czas usuwania awarii ponad dopuszczalny czas trwania przerw awaryjnych określony w umowach o świadczenie usług przesyłania zawartych z operatorami systemów dystrybucyjnych. W konsekwencji wyłączenia elementów sieci przesyłowej skutkowały zmianami rozpływów energii elektrycznej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym i dużymi stratami finansowymi, jakie powstały u operatorów systemów dystrybucyjnych. Odszkodowań z tytułu poniesionych strat niektórzy operatorzy systemów dystrybucyjnych dochodzą na drodze sądowej.

Ponadto w okresie od czerwca do sierpnia 2006 r. doszło do licznych zagrożeń dla funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, w tym w dniu 26 czerwca 2006 r. do wyłączeń odbiorców na obszarze północno-wschodniej Polski. Szczegółowy opis zakłóceń zawiera Raport Końcowy z prac Zespołu ds. Analizy Zakłóceń w Systemie Elektroenergetycznym 2006 roku (pismo Podsekretarza Stanu Pana Tomasza Wilczaka, znak DE-VII-078-ML/06, z 2006 roku).

Ad 2.

W związku ze zdarzeniami opisanymi powyżej operator systemu przesyłowego zagrożony ogromnymi odszkodowaniami finansowymi na rzecz operatorów systemów dystrybucyjnych wypowiedział, ze skutkiem na dzień 31.12.2006 r., umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej wszystkim krajowym spółkom dystrybucyjnym i opracował nowe standardy umów o świadczenie usług przesyłania, tłumacząc to przedsięwzięcie koniecznością dostosowania umów do postanowień wynikających z nowej IRiESP. W rzeczywistości nowy wzorzec umowy o świadczenie usług przesyłania dla spółek dystrybucyjnych zawierał zapisy znacznie ograniczające odpowiedzialność operatora systemu przesyłowego za skutki awarii, wydłużające czasy trwania dopuszczalnych przerw awaryjnych w dostawie energii elektrycznej oraz utrzymywał niekorzystne zasady naliczania opłat za przekroczenia mocy umownej. W tej sytuacji okazało się niemożliwym uzgodnienie zapisów nowych umów z 12 spółkami dystrybucyjnymi, które wystąpiły do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z wnioskami o ustalenie warunków świadczenia usługi przesyłania energii elektrycznej przez operatora systemu przesyłowego na ich rzecz w trybie art. 8 ustawy Prawo energetyczne. Wobec niemożności rozstrzygnięcia sporów przed 1 stycznia 2007 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydał postanowienie w trybie art. 8 ust. 2 i określił warunki kontynuowania dostaw do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu na warunkach dotychczasowych.

W związku z zaistniałą sytuacją w sektorze energetycznym zwracam się do Pana Ministra o:

1) przedstawienie harmonogramu wprowadzenia w życie rozporządzeń, o których mowa w art. 9 ust. 3 i art. 46 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne,

2) przedstawienie harmonogramu wprowadzenia w życie zapowiadanych zmian, o których mowa w pkt 5.1 Raportu Końcowego z prac Zespołu ds. Analizy Zakłóceń w Systemie Elektroenergetycznym 2006 roku (pismo Podsekretarza Stanu Pana Tomasza Wilczaka, znak DE-VII-078-ML/06, z 2006 roku).

3) przedstawienie zamierzeń rządu w zakresie ochrony odbiorców energii elektrycznej przed nieuzasadnionym wzrostem opłat dystrybucji energii elektrycznej spowodowanym przyczynami opisanymi w niniejszej interpelacji,

4) przedstawienie zamierzeń rządu w zakresie poprawy pewności zasilania odbiorców energii elektrycznej i ich ochrony przed powtórzeniem się w przyszłości zakłóceń w dostawach energii elektrycznej.

Z poważaniem

Poseł Andrzej Czerwiński

Warszawa, dnia 3 stycznia 2007 r.

5 kadencja, 30 posiedzenie, 2 dzień

5 kadencja, 30 posiedzenie, 2 dzień (13.12.2006)


13 punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 969, 772 i 1181).


Poseł Marzena Paduch:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w przedmiocie dwóch projektów ustaw o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Pierwszy z projektów, rządowy, dotyczy w głównej mierze ujednolicenia norm, częściowo nieaktualnych z uwagi na zmiany wprowadzone do procedury cywilnej. Kluczowe poprawki wprowadzone zostały w kwestii opłat za pozew o zapłatę, gdy możliwe, aczkolwiek niepewne jest przeprowadzenie postępowania upominawczego. Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem przy wniesieniu pozwu w sprawie, w której może być wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, powód powinien uiścić nie czwartą część opłaty należnej od pozwu, jak dotychczas, lecz całą opłatę. W razie wydania nakazu upominawczego i uprawomocnienia się tego nakazu sąd z urzędu powinien zwrócić powodowi trzy czwarte uiszczonej opłaty od pozwu. Poprzez wprowadzenie niniejszych zmian przedmiotowy problem rozwiązany zostanie w sposób najmniej uciążliwy.

Dla wyeliminowania trudności interpretacyjnych jasno określona została opłata należna od wniosku o wykreślenie wpisu. Zgodnie z brzmieniem przepisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.

W dalszej kolejności projekt w pkt 3 art. 1 usuwa błąd legislacyjny znajdujący się w ustawie. Według orzecznictwa Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie wyłączenia biegłego lub tłumacza nie przysługuje zażalenie, a zatem przepis ten w jego dotychczasowym brzmieniu wprowadza niepotrzebne wątpliwości interpretacyjne w przedmiocie dopuszczalności zażalenia.

Kolejna zmiana wychodzi naprzeciw pominiętej w obecnym unormowaniu sytuacji, w której następować będzie uznanie orzeczeń lub ugód sądu polubownego. Przepis w dotychczasowym brzmieniu określa jedynie wysokość opłaty od wniosku o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem. Zmiana polega na przeredagowaniu treści art. 24 oraz uzupełnieniu go o przypadki złożenia wniosku o uznanie wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym również zagranicznego sądu polubownego.

Ważna zmiana dotyczy art. 71. Jest ona konsekwencją tego, że z dniem 10 grudnia 2005 r. weszły w życie przepisy postępowania cywilnego dotyczące mediacji. W związku z powyższym konieczne stało się wprowadzenie zmiany związanej z zatwierdzeniem ugody zawartej przed mediatorem przez sąd. Ugoda zawarta przed mediatorem jest tytułem egzekucyjnym ˝niepochodzącym od sądu˝. Rozróżnia się niejako jej dwa rodzaje - gdy ugodę zawiera się w wyniku mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, przed wszczęciem postępowania sądowego, oraz gdy ugoda zawierana jest w wyniku mediacji prowadzonej na podstawie skierowania sądu. Proponuje się, aby opłacie podlegał wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie umowy o mediację, czyli w wyniku mediacji prowadzonej poza postępowaniem sądowym. Nie podlegałby natomiast opłacie wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji.

Kluczowa zmiana to jest nowelizacja art. 104. Dotyczy ona przywrócenia organizacjom pożytku publicznego ustawowego zwolnienia od opłat sądowych w sprawach, które nie dotyczą prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Pozostałe zmiany mają charakter bądź dostosowujący, bądź mający na celu eliminację ewentualnych trudności interpretacyjnych.

Celem drugiego projektu - projektu poselskiego - jest obniżenie kosztów sądowego wpisu wniosku o zarejestrowanie podmiotu w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Ustawa zakłada pomoc dla przedsiębiorców, zarówno przy rozpoczynaniu przez nich działalności gospodarczej, jak również w trakcie jej prowadzenia, obniżając koszty sądowe wpisu z 1000 zł do 500 zł oraz dotyczące zmiany wpisu z 400 zł na 200 zł. Sama słuszność lub nawet konieczność obniżenia kosztów przedmiotowego wpisu nie budzi wątpliwości. Problem dotyczy kwestii budżetowych. Zdaniem wnioskodawców to będzie kosztowało 40 mln zł, a pokrycie powstałej dziury nastąpi poprzez ograniczenie wydatków na administrację.

Rozpatrując niniejszy projekt, pamiętać należy o działaniu dalekosiężnym. Zmniejszenie kosztów założenia firmy spowoduje zwiększenie liczby firm i w przyszłości zwiększenie wpływów budżetowych.

Reasumując, rządowy projekt wprowadza unormowania niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ustawy, a co za tym idzie materii w niej zawartej, uaktualnia normy zawarte w akcie. Natomiast projekt poselski wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym, znacznie obniżając koszty opłat. Dlatego mając na względzie zarówno kwestie niejako formalne, jak i społeczne Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej poprze oba omawiane projekty. Dziękuję za uwagę.

Odpowiedź prokuratora krajowego, zastępcy prokuratora generalnego na interpelację nr 8673

Odpowiedź prokuratora krajowego, zastępcy prokuratora generalnego na interpelację nr 8673

w sprawie przebiegu postępowania prokuratorskiego dotyczącego motelu ˝Krak˝ w Krakowie

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Jana Orkisza z dnia 2 listopada br. w sprawie przebiegu postępowania prokuratorskiego odnośnie do motelu ˝Krak˝ w Krakowie (SPS-0202-8673/04), pragnę uprzejmie poinformować, iż przedstawiona przez Pana Posła problematyka, dotycząca wydzierżawienia przez Gminę Kraków motelu ˝Krak˝ w Krakowie Spółce z o.o. ˝Forte˝ jest aktualnie przedmiotem następujących postępowań prokuratur okręgu krakowskiego:

Prokuratura Rejonowa Kraków - Śródmieście Wschód prowadzi czynności w sprawie 4 Ds 280/03/S. Postępowanie to dotyczy:

I. niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych reprezentujących Gminę Miasta Krakowa w okresie od stycznia do listopada 1995 r., polegającego na zaniechaniu wyegzekwowania należnych Gminie środków finansowych z tytułu czynszu dzierżawnego za nieruchomość położoną przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie i działania w ten sposób na szkodę interesu publicznego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.;

I. niedopełnienia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez tychże funkcjonariuszy obowiązków, polegającego na podjęciu w dniu 11 grudnia 1995 roku decyzji o zmianie zasad naliczania czynszu dzierżawnego poprzez zastąpienie w ramach składnika ruchomego wskaźnika 50% dochodów spółki ˝Forte˝ wskaźnikiem 1,5% wartości sprzedaży od działalności hotelowo-gastronomicznej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.

I. niedopełnienia obowiązków przez członków Zarządu Miasta Krakowa poprzez podjęcie uchwały w dniu 15 czerwca 1998 roku, akceptującej treść aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99, zawartej w dniu 28 kwietnia 1997 r. pomiędzy Gminą Kraków a spółką ˝Forte˝, wprowadzającego możliwość poddzierżawy tej nieruchomości, co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego i w celu uzyskania korzyści majątkowej - tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.

W dniu 31 grudnia 2003 roku postępowanie zostało umorzone wobec braku znamion czynów zabronionych, tj. na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Odnośnie do pierwszego z czynów prokurator nie znalazł podstawy dowodowej do przypisania konkretnym osobom odpowiedzialności karnej z tytułu niedopełnienia obowiązków. Członkowie Zarządu Miasta posiadali błędne informacje o stanie zadłużenia spółki ˝Forte˝, co nie pozwoliło na przedstawienie im zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.

Odnośnie do drugiego czynu ustalono, że Zarząd Miasta, zmieniając zasady czynszu dzierżawnego, nie miał podstaw do założenia, iż Spółka ˝Forte˝, która w latach 1993 i 1994 wykazywała straty, w roku 1995 osiągnie zysk. W ocenie prokuratora zastąpienie w aneksie niepewnego składnika czynszu w postaci zysku składnikiem pewniejszym, odwołującym się do obrotu było uzasadnione. W tych warunkach brak było podstaw do przyjęcia, iż decyzja w omawianej sferze była wynikiem przestępstwa.

W odniesieniu do czynu III podstawą decyzji było ustalenie, że podjęcie uchwały nie przekraczało kompetencji Zarządu Miasta, a analiza postanowień aneksu prowadziła do wniosku, iż zabezpieczał on interesy gminy, stwarzając perspektywy osiągnięcia zysków.

W maju br. akta tej sprawy poddano badaniu w trybie nadzoru służbowego w Prokuraturze Apelacyjnej w Krakowie w związku z informacjami prasowymi o wytoczeniu przez spółkę ˝Forte˝ przeciwko Gminie Kraków powództwa o odszkodowanie w wysokości 410 mln złotych za bezzasadne rozwiązanie umowy dzierżawy.

W efekcie badania akt dostrzeżono potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w trybie przepisu art. 327 § 3 k.p.k. W dniu 7 maja br. polecono Prokuraturze Okręgowej w Krakowie realizację dalszych czynności, w szczególności zmierzających do wyjaśnienia, jakie zyski osiągała spółka ˝Forte˝ w 1995 roku z działalności hotelarsko-gastronomicznej i czy przedstawiciele Gminy Kraków zwracali się do spółki o podanie informacji o zysku z tego rodzaju działalności w 1995 r. przed podpisaniem aneksu do umowy dzierżawy z dnia 11 grudnia 1995 r. Ustalenia te uznano za istotne dla oceny racjonalności podjętych decyzji o zmianie składnika czynszu, co pozbawiło gminę 50% zysku osiągniętego w 1995 r. przez spółkę ˝Forte˝.

Zlecono nadto ustalenie, czy istniała możliwość zawarcia korzystniejszej umowy dzierżawy z innym kontrahentem i ile ofert w przedmiocie umowy dzierżawy motelu ˝Krak˝ złożono w 1996 roku. Za celowe uznano zbadanie wysokości ewentualnych strat poniesionych przez Urząd Miasta Krakowa, ponowne rozważenie kwestii odpowiedzialności członków Zarządu Miasta za sporządzenie aneksu do umowy dzierżawy, niezgodnego z treścią z projektu uchwalonego wcześniej przez ten Zarząd - pod kątem ewentualnego przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.

Zlecone przez Prokuraturę Apelacyjną w Krakowie czynności procesowe są nadal sukcesywnie realizowane. Dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarza potrzebę zasięgnięcia w najbliższym czasie opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem dokonania stosownych wyliczeń zysku z działalności hotelarsko-gastronomicznej spółki ˝Forte˝ w roku 1995 - w związku z koniecznością ustalenia strat poniesionych przez Gminę Kraków wskutek zmiany naliczania czynszu, wprowadzonej aneksem do umowy dzierżawy.

Dopiero analiza treści opinii biegłego oraz efektów całokształtu przeprowadzonych czynności pozwoli na ustalenie, czy istnieją przesłanki uzasadniające podjęcie na nowo śledztwa w omawianej sprawie.

Należy nadmienić, iż z akt tej sprawy wyłączono do odrębnego postępowania materiały dotyczące niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych reprezentujących Gminę Miasta Krakowa w latach 2001 do 2003, a polegającego na wycofaniu przez Zarząd Miasta spod obrad Rady Miasta projektu uchwały nr 1350 w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie oraz zaniechania dochodzenia przez Prezydenta Miasta Krakowa należnych od spółki ˝Forte˝ opłat czynszowych - tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. (sygn. akt 1 Ds 2/04/S). Wśród kilku wątków, będących przedmiotem śledztwa ocenie karno-prawnej poddano zagadnienia wzajemnych roszczeń Gminy Kraków i spółki ˝Forte˝, będących przedmiotem postępowań cywilnych. W toku śledztwa nie zebrano dowodów wskazujących na popełnienie przez przedstawicieli władz miasta przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. bądź innego.

W oparciu o zawiadomienie grupy radnych badano także kwestię sugerowanej przez jednego z nich w czasie obrad Rady Miasta Krakowa w października 2002 roku propozycji korupcyjnej, jaką Gminie Kraków miała złożyć firma ˝Tesco˝, zainteresowana zagospodarowaniem terenów motelu ˝Krak˝.

˝Tesco Polska˝ spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie skierowała w dniu 20 września 2002 roku pisma do radnych Miasta Krakowa, przedstawiając swoje propozycje podpisania umowy z dzierżawiącą teren motelu ˝Krak˝ spółką ˝Forte˝, która to umowa miała oddalić od gminy ˝widmo przegranych procesów sądowych i wypłaty wielomilionowych odszkodowań˝. ˝Tesco Polska˝ zamierzała nabyć udziały w spółce ˝Forte˝ pod warunkiem udzielenia przez gminę zgody na wybudowanie centrum handlowo-usługowego (z obiektem handlowym o powierzchni ponad 2000 m).

W dniu 9 października 2002 roku propozycja ta została przedstawiona na sesji Rady Miasta Krakowa przez przedstawiciela spółki ˝Tesco Polska˝ Stanisława Walkowskiego, który przybliżył radnym koncepcję zagospodarowania terenu, polegającą na wybudowaniu hipermarketu oraz hotelu lub biurowca, i rozwiązania sporu pomiędzy Gminą Kraków a Spółką ˝Forte˝. Z dokonanych ustaleń wynikało, że spółka ˝Tesco˝ nie podejmowała żadnych działań o charakterze pozaprawnym, a swoje plany inwestycyjne realizowała w ramach promocji i spotkań z przedstawicielami klubów radnych. W tych warunkach - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa - śledztwo prawomocnie umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.

Kolejnym postępowaniem dotyczącym poruszonej przez Pana Posła Jana Orkisza problematyki jest śledztwo Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód o sygnaturze 4 Ds 148/04 (poprzednia sygnatura akt 4 Ds 368/03), przywołane w pytaniu drugim.

Przedmiotem postępowania wdrożonego wskutek zawiadomienia o przestępstwie, złożonego przez przedstawicieli spółki ˝Forte˝, jest kwestia niedopełnienia obowiązków przez członków Zarządu Miasta Krakowa przez zaniechanie uregulowania skutków umowy dzierżawy, zawartej w dniu 28 kwietnia 1997 roku między Gminą Kraków a spółką, i narażenia jej interesów na szkodę.

W toku postępowania sprawdzającego ustalono, że spółka ˝Forte˝ w 1993 roku wygrała zorganizowany przez Urząd Miasta Krakowa przetarg na dzierżawę motelu ˝Krak˝. W trakcie trwania umowy dzierżawy spółka proponowała renegocjację umowy, która miałaby przewidywać możliwość budowy na wydzierżawionym terenie obiektu hotelowego. W dniu 28 czerwca 1999 roku na podstawie uchwały nr 651/99 Zarządu Miasta Krakowa gmina wypowiedziała spółce ˝Forte˝ umowę dzierżawy, uzasadniając decyzję niespełnieniem w terminie należnych z tytułu dzierżawy świadczeń. Spółka ˝Forte˝ skierowała do Sądu Okręgowego w Krakowie pozew o uznanie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczne z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych takiego oświadczenia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2001 roku Sąd Okręgowy w Krakowie uznał decyzję Zarządu Miasta Krakowa o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczną.

Spółka ˝Forte˝ w dniu 7 października 2003 roku skierowała do tegoż sądu pozew o zapłatę odszkodowania za niewywiązanie się przez Gminę Miasta Krakowa ze zobowiązań określonych w umowie dzierżawy. W ocenie prokuratora badającego całokształt dokumentacji tej sprawy, czyn, o którym zawiadomiła spółka ˝Forte˝, nie nosił znamion czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. Niekorzystne dla zawiadamiającego decyzje zostały przez niego zaskarżone w trybie administracyjnym oraz w postępowaniu cywilnym, w toku którego zapadły orzeczenia korzystne dla spółki ˝Forte˝. Prokurator uznał, że kwestia ewentualnej szkody powstałej wskutek błędnych decyzji administracyjnych winna być przedmiotem wytoczonego przez spółkę postępowania cywilnego.

Wobec takich ustaleń w dniu 24 listopada 2003 roku odmówiono wszczęcia dochodzenia na podstawie przepisu art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia, rozpoznając zażalenie spółki ˝Forte˝ na to postanowienie, w dniu 26 lipca 2004 roku uchylił zaskarżoną decyzję i uznał za konieczne przeprowadzenie w tej sprawie postępowania przygotowawczego.

W szczególności sąd zlecił przesłuchanie przedstawicieli spółki ˝Forte˝, sprawdzenie okoliczności towarzyszących wykonywaniu umowy dzierżawy pomiędzy spółką i Gminą Miasta Krakowa, przesłuchanie przedstawicieli gminy, w tym ówczesnego Prezydenta Miasta Krakowa Józefa Lassoty, późniejszych decydentów gminnych i występujących w tej sprawie adwokatów oraz radców prawnych.

Sąd uznał za konieczne zbadanie sposobu zarządzania majątkiem Gminy i dokonanie oceny podejmowanych decyzji w aspekcie ich opłacalności dla interesów Gminy, a także wyjaśnienie przyczyny dopuszczenia do ryzykownych procesów cywilnych i wadliwych postępowań administracyjnych.

Zgodnie z orzeczeniem sądu w dniu 11 sierpnia 2004 roku w Prokuraturze Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód wszczęto śledztwo o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., w toku którego realizowane są nadal wskazane wyżej zalecenia, mające na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Zakończenie śledztwa winno nastąpić w terminie do 30 grudnia br.

Przedstawione wyżej informacje o biegu i ustaleniach postępowań, związanych z problematyką dzierżawy motelu ˝Krak˝, stanowią odpowiedź na pierwsze dwa pytania Pana Posła Jana Orkisza.

Odnośnie do pytania trzeciego pragnę poinformować, iż aneks z dnia 15 czerwca 1998 roku do umowy dzierżawy z dnia 28 kwietnia 1997 roku, przewidujący możliwość poddzierżawiania przez ˝Forte˝ spółkę z o.o. dzierżawionych przez nią nieruchomości, stanowiących własność Gminy Kraków, jest nadal obowiązujący.

Okoliczności jego podpisania są aktualnie przedmiotem czynności, podejmowanych w postępowaniu prowadzonym w ramach art. 327 § 3 k.p.k. - w sprawie 4 Ds 280/03/S Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód. W toku tego postępowania wyjaśniana jest kwestia ewentualnego braku umocowania osób podpisujących aneks do umowy dzierżawy, którego treść była niezgodna z wcześniejszą uchwałą Zarządu Miasta Krakowa i wprowadzała do umowy niekorzystne dla Gminy Kraków zmiany w zakresie swobody dysponowania przez dzierżawcę przekazaną mu nieruchomością, co mogło spowodować istotną szkodę majątkową dla Gminy Kraków.

Z poczynionych ustaleń wynika, że spółka z o.o. ˝Forte˝ nadal istnieje, a prezesem jej zarządu jest Wacław Stechnij.

W oparciu o zebrane w powołanej wyżej sprawie 1 Ds 2/04/S Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód dowody stwierdzić można, że Spółka z o.o. ˝Tesco Polska˝ z siedzibą w Krakowie już w latach 2000 - 2002 zamierzała przejąć w użytkowanie teren dzierżawiony przez spółkę ˝Forte˝ w celu zagospodarowania go poprzez wybudowanie hipermarketu. Swoje zamierzenia spółka ta zgłaszała oficjalnie, między innymi uczestnicząc w przetargu ofert ogłoszonym przez Zarząd Miasta Krakowa uchwałą z dnia 23 listopada 2000 roku na oddanie w użytkowanie wieczyste na okres 50 lat nieruchomości położonej przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie.

W ramach oceny ofert zespół negocjacyjny, powołany przez Prezydenta Miasta Krakowa, uwzględniał zamierzenia inwestycyjne oferentów, rodzaj korzyści, jakie z zawarcia umowy odniesie gmina, oraz propozycje ułożenia stosunków pomiędzy gminą a spółką z o.o. ˝Forte˝, z którym to podmiotem prowadzony był spór sądowy w związku z wypowiedzeniem umowy dzierżawy nieruchomości przy ul. Radzikowskiego 99.

Przytoczone okoliczności wskazują na to, że podniesiona w treści pytania Pana Posła Jana Orkisza ˝bulwersująca mieszkańców Krakowa˝ sprawa planowanej budowy supermarketu była wielokrotnie przedmiotem obrad władz Miasta Krakowa. W sprawie tej brak jest aktualnie podstaw do ingerencji prokuratora, dopóki nie wystąpi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, obligujące do wdrożenia postępowania karnego.

Z poważaniem

Prokurator krajowy

Karol Napierski

Warszawa, dnia 22 listopada 2004 r.