Pozew

Odpowiedź ministra skarbu państwa - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na zapytanie nr 3206

Odpowiedź ministra skarbu państwa - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na zapytanie nr 3206

w sprawie zaległych należności spółki ˝Chemiskór˝ SA wobec skarbu państwa

W związku z pismem z dnia 16 lutego 2001 r. znak: DSPR 4403-59/01 pana Michała Wojtczaka sekretarza stanu w Kancelarii prezesa Rady Ministrów dotyczącego udzielenia odpowiedzi na zapytanie pana posła Piotra Gadzinowskiego w sprawie zaległych należności spółki ˝Chemiskór˝ SA z siedzibą w Łodzi - w porozumieniu z panem Ireneuszem Fąfarą, członkiem Zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

1. W zakresie zadłużenia wobec skarbu państwa z tytułu umowy sprzedaży Braniewskich Zakładów Garbarskich w Braniewie.

Na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (DzU nr 51, poz. 298, z późn. zm.) aktem notarialnym zawartym w dniu 1 sierpnia 1997 r. pomiędzy wojewodą elbląskim a spółką ˝Chemiskór˝ SA z siedzibą w Łodzi skarb państwa sprzedał spółce ˝Chemiskór˝ SA Braniewskie Zakłady Garbarskie w Braniewie.

Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę 1 500 000 zł. Kwota 600 000 zł została zapłacona przez kupującego w dniu sprzedaży, pozostałą część ceny w kwocie 900 000 zł kupujący zobowiązał się zapłacić w 16 ratach. Ww. kwota wraz z oprocentowaniem została zabezpieczona przez skarb państwa poprzez ustanowienie hipoteki na zabudowanej nieruchomości położonej w Braniewie, a wchodzącej w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa państwowego.

Zgodnie z § 9 ww. umowy sprzedaży kupujący zobowiązał się do dokonania inwestycji w nabywanym przedsiębiorstwie o wartości 2,5 mln zł w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., w tym 1 mln zł kupujący zobowiązał się zainwestować do dnia 31 lipca 1998 r. Kupujący na bazie nabytego przedsiębiorstwa utworzył spółkę akcyjną pod firmą ˝Garbarnia Braniewo˝ SA z siedzibą w Braniewie, wnosząc do niej w formie aportu znaczną część nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz skarbu państwa.

Po dokonanej ocenie dokumentów i informacji przedłożonych przez kupującego Delegatura MSP w Gdańsku nadzorująca wykonanie zobowiązań pozacenowych wynikających z umowy sprzedaży stwierdziła, że kupujący nie wywiązał się ze zobowiązań, i skierowała wniosek o naliczenie kary umownej.

Wobec niedokonania przez kupującego zapłaty kary umownej (wezwanie do zapłaty z dnia 12 kwietnia 1999 r.) w wysokości 1 mln zł skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego.

W dniu 11 maja 1999 r. minister skarbu państwa skierował do Sądu Okręgowego w Łodzi Wydziału Cywilnego pozew o zapłatę przez ˝Chemiskór˝ SA kwoty 1 000 000 zł + odsetki.

W dniu 9 czerwca 1999 r. spółka ˝Chemiskór˝ SA w Łodzi w wystąpieniu skierowanym do ministra skarbu państwa zakwestionowała powstanie po jej stronie obowiązku zapłaty kary umownej, wnosząc o ponowne zbadanie sprawy. Zdaniem spółki ˝Chemiskór˝ SA zobowiązanie inwestycyjne zostało w pełni wykonane poprzez podwyższenie kapitału akcyjnego w Garbarni Braniewo SA o 950 000 zł i rzeczowej darowizny maszyn o wartości 50 000 zł.

W celu rozpatrzenia odwołania spółki od obowiązku zapłaty kary umownej - decyzją podsekretarza stanu z dnia 19 lipca 1999 r. - powołano zespół składający się z przedstawicieli 5 komórek organizacyjnych Ministerstwa Skarbu, którego zadaniem było przygotowanie stanowiska w zakresie: zasadności naliczenia kary, odstąpienia od naliczenia kary lub zawarcia ugody - na podstawie dokumentacji źródłowej.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji źródłowej (sprawozdawczości finansowej za 1997 i 1998 r. wraz z opiniami biegłych, sprawozdań FO-1, I-01, faktur, dowodów zapłaty, OT, dokumentacji dotyczących rozpoczętych inwestycji oraz źródeł finansowania poniesionych na Garbarnię Braniewo nakładów inwestycyjnych) dokonano m.in. szczegółowej analizy: wykazu rzeczowych i wartościowych nakładów inwestycyjnych poniesionych i zapłaconych, struktury własności kapitału garbarni, źródeł finansowania wydatków na inwestycje.

Zespół stwierdził, że w okresie I roku trwania umowy sprzedaży poniesiono (opłacono) nakłady inwestycyjne (bez VAT) w kwocie 665 243 zł (tj. 76% planowanych), co zgodnie z treścią art. 484 § 2 K.c. dawało podstawę do dokonania zmniejszenia kary za niewykonanie zobowiązania określonego w § 9 umowy sprzedaży z dnia 1 sierpnia 1997 r. zawartej pomiędzy wojewodą elbląskim a spółką ˝Chemiskór˝ SA do wysokości odpowiadającej kwocie niewykonanych inwestycji, tj. kwoty 334 757 zł.

Stanowisko dotyczące miarkowania kary było zajmowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroków z dnia 7 lutego 1975 r., IIICRN 406/74/OSNC 1976/2/34, oraz z dnia 20 maja 1980 r., I CR 229/80/OSNC 1980/12/243). Za powyższym rozwiązaniem opowiadają się również autorzy komentarza do Kodeksu cywilnego pod redakcją K. Pietrzykowskiego (t.I., s. 988, Warszawa 1997 r.), oraz prof. Z. Radwański (Zobowiązania, cz. ogólna, s. 269, Warszawa 1997 r.).

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2000 r. sąd oddalił powództwo skarbu państwa o zasądzenie od spółki ˝Chemiskór˝ SA kwoty 1 mln zł ograniczonej do 334 757 zł, zasądzając od skarbu państwa na rzecz spółki ˝Chemiskór˝ kwotę 6000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W dniu 31 maja 2000 r. minister skarbu państwa wniósł do Sądu Apelacyjnego w Łodzi apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2000 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 6 lutego 2001 r. oddalił apelację.

Aktualnie przygotowywane jest wystąpienie do Sądu Najwyższego o kasację.

Niezależnie od prowadzonego postępowania w stosunku do spółki ˝Chemiskór˝ SA o zapłatę kary umownej za niewykonanie zobowiązania inwestycyjnego do dnia 1 marca 1999 r. skarb państwa dochodzi od spółki ˝Chemiskór˝ kwotę niespłaconych rat za zakup Braniewskich Zakładów Garbarskich w Braniewie (wezwanie do zapłaty z dnia 1 marca 1999; 29 lipca 1999; 11 lutego 2000; 22 lutego 2000; 25 sierpnia 2000 r.).

Stosownie do zawartej umowy sprzedaży pozostała (900 000 zł) do zapłaty na raty cena za zakup Braniewskich Zakładów Garbarskich została zabezpieczona przez skarb państwa ustanowieniem hipoteki na zabudowanej nieruchomości położonej w Braniewie, wchodzącej w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa państwowego.

Zaspokojenie należności skarbu państwa zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości wchodzącej w skład postawionej w dniu 18 października 1999 r. ˝Garbarni Braniewo˝ SA nastąpi stosownie do art. 33 § 3 Prawa upadłościowego.

W dniu 20 września 2000 r. skarb państwa zgłosił do Sądu Rejonowego w Elblągu - sędziego komisarza ˝Garbarni Braniewo˝ SA w upadłości wierzytelność pieniężną w kwocie 974 912,90 zł (łącznie z odsetkami).

W ramach prowadzonego procesu upadłości ˝Garbarni Braniewo˝ SA istnieje realna szansa (według informacji syndyka masy upadłości) na sprzedaż przedsiębiorstwa w całości i odzyskanie przez skarb państwa wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo w postaci hipoteki.

2. W zakresie zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Spółka ˝Chemiskór˝ SA jest zadłużona z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 1998 do grudnia 2000 r. w wysokości 1 086 005,68 zł plus należne odsetki za zwłokę. Powyższe zadłużenie zostało objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym w pierwszej fazie przez Oddział ZUS w Łodzi.

W ramach postępowania oddział dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki.

Brak wpływów na rachunku bankowym oraz kumulacja przez spółkę środków na wynagrodzenia pracowników (środki te nie podlegają zajęciu w trybie postępowania egzekucyjnego) wpłynęły na pokrycie w tym trybie należności w łącznej kwocie 111 171,83 zł.

Wobec niskiej skuteczności egzekucji własnej Oddział ZUS skierował tytuły wykonawcze do I Urzędu Skarbowego Łódź Bałuty, który prowadzi obecnie egzekucję całej kwoty zadłużenia.

W styczniu br. skierowano do urzędu skarbowego ponaglenie w sprawie realizacji tytułu wykonawczego obejmującego należności za 1998 r.

Oddział ZUS negatywnie rozpatrzył wniosek spółki z dnia 5 kwietnia 2000 r. dotyczący niepodejmowania do 30 czerwca 2000 r. działań egzekucyjnych. Ponadto Oddział ZUS złożył do sądu wnioski o zabezpieczenie należności poprzez ustanowienie hipotek ustawowych na nieruchomości spółki położonej w Łodzi przy ul. Pojezierskiej 90a (KW nr 90007).

Na mocy wydanych przez oddział decyzji wpisem hipotek zabezpieczono:

1) zadłużenie za okres kwiecień-grudzień 1999 r. w kwocie 671 458,48 - decyzja nr 9/2000 z dnia 12 maja 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 15 maja 2000 r.

2) zadłużenie za okres styczeń-maj 2000 r. w kwocie 384 378,13 zł - decyzja nr 36/2000 r. z dnia 28 lipca 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 28 lipca 2000 r.

3) zadłużenie za okres czerwiec-wrzesień 2000 r. w kwocie 226 664,18 - decyzja nr 62/2000 z dnia 24 listopada 2000 r., przekazana do sądu wraz z wnioskiem z dnia 29 listopada 2000 r.

Przedstawione wyżej informacje i wyjaśnienia wskazują, że Ministerstwo Skarbu Państwa i Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjęły i nadal intensywnie kontynuują wszystkie przewidziane prawem działania mające na celu wyegzekwowanie od spółki ˝Chemiskór˝ SA w Łodzi należności.

Minister

Aldona Kamela-Sowińska

Warszawa, dnia 16 marca 2001 r.

Odpowiedź zastępcy prokuratora generalnego - z upoważnienia ministra

Odpowiedź zastępcy prokuratora generalnego - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4195

w sprawie zbadania prawidłowości działań Prokuratury Rejonowej w Gdańsku dotyczących wniesienia aktu oskarżenia przeciwko zastępcy Prezydenta Miasta Gdańska w związku z domniemanym przekroczeniem uprawnień przez funkcjonariusza publicznego

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posła Marka Biernackiego z dnia 8 czerwca 2006 r. w sprawie zbadania prawidłowości działań Prokuratury Rejonowej w Gdańsku dotyczących wniesienia aktu oskarżenia przeciwko Szczepanowi Lewnie, Zastępcy Prezydenta Miasta Gdańska, w związku z domniemanym przekroczeniem uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, uprzejmie informuję, że w wyniku przeprowadzonego w Prokuraturze Apelacyjnej w Gdańsku badania akt zastępczych sprawy 3 Ds 11/06 Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz prowadzonej przeciwko Szczepanowi Lewnie (akta główne pozostają w dyspozycji Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe, który nie wyraził zgody na ich wypożyczenie) poczyniono następujące ustalenia.

Prokuratura Rejonowa Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku prowadziła pod nr 3 Ds 41/05 (pierwotnie 3 Ds 195/05 byłej Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Południe) postępowanie dotyczące przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych działających w imieniu gminy miasta Gdańska w związku z bezprzetargowym przekazaniem lokalu gastronomicznego znajdującego się przy ul. Długiej 18 i działania w ten sposób na szkodę gminy miasta Gdańska oraz osób prywatnych, tj. o czyn z art. 231 § 1 K.k. W toku tego postępowania na podstawie analizy dokumentów i zeznań świadków ustalono, że:

W dniu 1 października 1990 r. pomiędzy Sławomirem Smolińskim a PGM Gdańsk-Śródmieście została zawarta na czas nieokreślony umowa najmu lokalu przy ul. Długiej 18 stanowiącego własność gminy miasta Gdańska z ustaleniem stawki czynszowej na kwotę 35 000 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej. Na mocy aneksu z dnia 15 marca 1999 r. czas trwania umowy zakreślono do dnia 30 marca 2003 r. z możliwością przedłużenia. Z uwagi na nieterminowe regulowanie należności czynszowych umowę kilkakrotnie wypowiadano, jednak z uwagi na ostateczne uregulowanie zaległości i zawierane ugody kolejne wypowiedzenia były anulowane.

W dniu 4 czerwca 2001 r. - po kolejnym wypowiedzeniu umowy - gmina Gdańsk złożyła w Sądzie Rejonowym w Gdańsku pozew przeciwko Sławomirowi Smolińskiemu z żądaniem nakazania pozwanemu opuszczenia i opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu. Ostatecznie w dniu 12 listopada 2002 r. w niniejszej sprawie pod sygn. IX GC 860/02 zapadł wyrok zgodny z żądaniem pozwu. Od wyroku tego w dniu 30 grudnia 2002 r. apelację złożył Sławomir Smoliński. Z uwagi na to, że w dniu 27 grudnia 2002 r. pomiędzy stronami doszło do zawarcia kolejnej pozasądowej ugody, w lutym 2003 r. gmina Gdańsk zwróciła się do sądu z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Wniosek ten został poparty również przez Sławomira Smolińskiego, w związku z czym postanowieniem z dnia 10 marca 2003 r. sąd zawiesił postępowanie międzyinstancyjne. W dniu 27 czerwca 2003 r. - w czasie zawieszenia postępowania - po raz kolejny Sławomirowi Smolińskiemu wypowiedziano umowę, doręczając wypowiedzenie jego żonie Julicie Nełka. W dniu 12 marca 2004 r. do Sądu Rejonowego w Gdańsku wpłynął wniosek gminy miasta Gdańska o podjęcie postępowania z zawieszenia, jednak z uwagi na fakt, iż od daty wydania postanowienia upłynął jeden rok, sąd złożonego wniosku nie uwzględnił i postanowieniem z dnia 31 marca 2004 r. postępowanie w sprawie umorzył.

W dniu 17 maja 2004 r. przeciwko Sławomirowi Smolińskiemu skierowano do Sądu Rejonowego w Gdańsku kolejny pozew o eksmisję (sygn. akt IX GC 1077/04), zaś w dniu 15 lipca 2004 r. również pozew o zapłatę powstałych zaległości czynszowych.

W dniu 6 września 2004 r. komisja składająca się z pracowników BOM-3 w Gdańsku udała się do lokalu Sławomira Smolińskiego, gdzie w obecności pracownika restauracji dokonano sprawdzenia i opisania stanu technicznego lokalu użytkowego. Tego samego dnia Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Gdańsku Dimitris T. Skuras zwrócił się pisemnie do Gdańskiej Kompanii Energetycznej ENERGA SA z prośbą o odłączenie energii elektrycznej w lokalu zajmowanym przez Sławomira Smolińskiego.

W dniu 14 września 2004 r. do Urzędu Miejskiego w Gdańsku wpłynęło pismo, w którym Włodzimierz Soroczyński zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdańska z ofertą zamiany zajmowanego przez niego lokalu użytkowego przy ul. Nowe Ogrody 35 na lokal użytkowy przy ul. Długiej 18/21 użytkowany przez Sławomira Smolińskiego. Pomimo pierwotnego stanowiska wskazującego na to, iż przedmiotowy lokal zostanie wynajęty jedynie w drodze przetargu, ostatecznie w dniu 6 grudnia 2004 r. Zastępca Prezydenta Miasta Gdańska Szczepan Lewna wyraził zgodę na proponowaną zamianę, z zachowaniem dotychczasowych warunków najmu, w tym stawki czynszu 12 zł/m2, przy jednoczesnym ustaleniu, iż warunkiem podpisania przez Włodzimierza Soroczyńskiego aneksu do umowy będzie spłata przez niego zadłużenia ciążącego na lokalu w wysokości 142 659,28 zł. Powyższa zgoda została wyrażona w oparciu o przepisy uchwały nr XXV /258/95 Rady Miasta Gdańska z dnia 5 października 1995 r. w sprawie zasad najmu lokali użytkowych, czynszów i ich płatności oraz podziału miasta Gdańska na ciągi handlowe - § 30 oraz w oparciu o pkt 3.9 Regulaminu bezprzetargowego wynajmu, podziału i łączenia lokali użytkowych oraz ich zamiany pomiędzy najemcami, zatwierdzonego uchwałą nr 30169/96 Zarządu Miasta Gdańska z dnia 2 kwietnia 1996 r. Nadto przed przekazaniem lokalu Włodzimierzowi Soroczyńskiemu uzyskano pozytywną opinię Komisji Polityki Gospodarczej i Morskiej Rady Miasta Gdańska oraz pozytywną opinię Komisji Turystyki i Sportu.

Pomimo zawisłego przed Sądem Rejonowym w Gdańsku postępowania o eksmisję przeciwko Sławomirowi Smolińskiemu w tym samym czasie, gdy trwały negocjacje z Włodzimierzem Soroczyńskim odnośnie do sposobu załatwienia jego oferty, na polecenie Zastępcy Prezydenta Miasta Gdańska Szczepana Lewny (co wynika z zeznań przesłuchanych świadków) został przygotowany harmonogram działań zmierzających do komisyjnego przejęcia lokalu przy ul. Długiej 18. Zgodnie z harmonogramem Sławomir Smoliński miał zostać pisemnie i telefonicznie powiadomiony o wyznaczonym terminie komisyjnego przejęcia lokalu i wezwany do niezwłocznego jego opróżnienia, a w przypadku niezastosowania się do wezwania na dzień 9 listopada 2004 r. zaplanowano komisyjne jego otwarcie, przystąpienie do czynności związanych z opróżnieniem pomieszczeń z ruchomości byłego najemcy i odzyskanie lokalu. Powyższy harmonogram został w dniu 29 października 2004 r. zaakceptowany przez Szczepana Lewnę.

W dniu 10 listopada 2004 r. powołana komisja składająca się z pracowników Urzędu Miejskiego w Gdańsku oraz przedstawicieli BOM-3 w asyście Straży Miejskiej dokonała wejścia do lokalu zajmowanego przez Sławomira Smolińskiego poprzez przecięcie kłódek w kracie zabezpieczającej drzwi i rozwiercenie zamka. Na miejscu dokonano zabezpieczenia pozostawionego mienia w postaci m.in. naczyń, mebli, urządzeń gastronomicznych, a także sprzętu komputerowego i dokumentacji. Zabezpieczone rzeczy zostały wywiezione i zdeponowane w magazynach urzędu.

Pismem z dnia 30 listopada 2004 r. adresowanym do Sądu Rejonowego w Gdańsku w sprawie IX GC 1077/04 gmina miasta Gdańska cofnęła złożony w dniu 17 maja 2004 r. pozew o eksmisję i zrzekła się roszczenia. W dniu 25 stycznia 2005 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Gdańsku Barbara Majewska zwróciła się do Zespołu Radców Prawnych o opinię dotyczącą mienia Sławomira Smolińskiego pochodzącego z ˝porzuconego˝ lokalu użytkowego, a składowanego w magazynach urzędu. Jak wynika z opinii radcy prawnego Marii Drab z dnia 15 lutego 2005 r., działania podjęte w niniejszej sprawie, tj. samowolne otwarcie lokalu, bez tytułu prawnego, i przewiezienie rzeczy byłego dzierżawcy do innego pomieszczenia przez samego administratora nie mieściły się w granicach prawa i nie korzystały z jego ochrony.

W oparciu o wskazany powyżej materiał dowodowy śledztwo nr 3 Ds 41/05 prowadzone w Prokuraturze Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w sprawie zaistniałego w okresie do dnia 9 grudnia 2004 r. w Gdańsku przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych działających w imieniu gminy miasta Gdańska w związku z bezprzetargowym przekazaniem lokalu gastronomicznego znajdującego się przy ul. Długiej 18 w Gdańsku i działania w ten sposób na szkodę gminy miasta Gdańska oraz osób prywatnych, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 K.k. oraz w sprawie zaistniałego w okresie od dnia 9 grudnia 2004 r. do 11 lutego 2005 r. w Gdańsku niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych zobowiązanych do zajmowania się sprawami majątkowymi gminy miasta Gdańska podczas przekazywania nowemu najemcy lokalu gastronomicznego znajdującego się przy ul. Długiej 18 w Gdańsku i ustalania stawki czynszowej, w wyniku których to działań miała powstać znaczna szkoda majątkowa, tj. o przestępstwo z art. 296 § 1 K.k., na mocy postanowienia z dnia 30 grudnia 2005 r. zostało umorzone na podstawie art. 17 § l pkt 2 K.p.k. wobec stwierdzenia, że czyny będące przedmiotem postępowania nie zawierają znamion czynów zabronionych.

Jednocześnie z akt powyższej sprawy postanowieniem z dnia 30 grudnia 2005 r. wyłączono do odrębnego postępowania i zarejestrowano pod sygn. 3 Ds 11/06 materiały dotyczące m.in. przekroczenia uprawnień w związku z odzyskaniem lokalu położonego przy ul. Długiej 18 w Gdańsku zajmowanego przez Sławomira Smolińskiego.

Analiza istniejącego materiału dowodowego w ocenie prokuratora pozwoliła na przedstawienie Szczepanowi Lewnie, pełniącemu funkcję Zastępcy Prezydenta Miasta Gdańska, zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k., tj. o to, że w okresie od października do listopada 2004 r. w Gdańsku, będąc funkcjonariuszem publicznym pełniącym funkcję Zastępcy Prezydenta Miasta Gdańska zobowiązanym do sprawowania nadzoru nad sprawami z zakresu gospodarowania lokalami użytkowymi na terenie miasta Gdańska, przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że nie dysponując tytułem wykonawczym w postaci prawomocnego wyroku sądu orzekającego eksmisję, polecił podległym sobie pracownikom opracowanie i realizację działań zmierzających do odebrania Sławomirowi Smolińskiemu zajmowanego przez niego lokalu użytkowego przy ul. Długiej 18, czym działał na szkodę interesu prywatnego. Podstawę powyższej decyzji stanowił zgromadzony w toku dotychczas prowadzonego postępowania materiał dowodowy w postaci uzyskanej z Urzędu Miejskiego w Gdańsku dokumentacji dotyczącej lokalu przy ul. Długiej 18 wynajmowanego przez Sławomira Smolińskiego, w tym przede wszystkim dokumenty bezpośrednio związane z działaniami podjętymi w celu odzyskania lokalu w okresie od października do listopada 2004 r., jak również zeznania złożone przez przesłuchanych świadków - pracowników Urzędu Miejskiego w Gdańsku posiadających wiedzę na temat zdarzeń będących przedmiotem postępowania.

Przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu 23 stycznia 2006 r. Szczepan Lewna nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. W swoich wyjaśnieniach potwierdził jednak, iż decyzja o odebraniu Sławomirowi Smolińskiemu przedmiotowego lokaju bez niezbędnego tytułu wykonawczego była jego własną decyzją, której realizację powierzył podległym sobie pracownikom, podjętą w trosce o mienie publiczne, w obronie interesów miasta. Nadto wyjaśnił, że były to działania zmierzające do uniknięcia znacznie większych niż już powstała strat po stronie miasta, chociażby z uwagi na zbliżającą się zimę i związaną z tym możliwość na przykład pęknięcia rur w lokalu. Szczepan Lewna wyjaśnił również, iż w jego przekonaniu Sławomir Smoliński w wyniku podjętych czynności nie poniósł szkody, albowiem od września 2004 r. w przedmiotowym lokalu nie prowadził żadnej działalności. Podał też, że działania te były konieczne z uwagi na nieskuteczność złożonego pozwu o eksmisję i niemożność odzyskania lokalu.

Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów oraz komorników i czynności egzekucyjne wykonywane mogą być jedynie przez te organy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia legalności działań podjętych przez Szczepana Lewnę, który polecił opróżnienie lokalu bez stosownego tytułu. Niewątpliwe jest również, iż podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, tj. tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, którym nie dysponowano. Uznać zatem należy, że przy podejmowaniu decyzji wyżej wymieniony nie opierał się na wydanym w sprawie IX GC 860/02 wyroku, na co wskazuje chociażby fakt złożenia w maju 2004 r. kolejnego pozwu o eksmisję Sławomira Smolińskiego, które to postępowanie w dniu 10 listopada 2004 r., a więc w dniu opróżnienia lokalu, nie było zakończone.

Analizując poczynione w niniejszej sprawie ustalenia, stwierdzono, iż brak jest również podstaw do uznania, że działania zarzucane podejrzanemu Szczepanowi Lewnie były działaniami podjętymi w stanie wyższej konieczności, w warunkach art. 26 K.k., z tego względu, iż przepis ten wymaga działania w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, a w niniejszej sprawie niebezpieczeństwa takiego nie było. Nie znajdują także uzasadnienia podnoszone przez podejrzanego argumenty o możliwości powstania dodatkowych strat w lokalu należącym do zasobów komunalnych miasta, spowodowanych pęknięciem rur czy kaloryferów, tym bardziej iż w swoich wyjaśnieniach sam podejrzany przyznał, że nie było przeprowadzone żadne badanie techniczne, które mogłoby na takie zagrożenie wskazywać. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie daje również podstaw do przychylenia się do twierdzeń podejrzanego, iż postępowanie sądowe, które zmierzało do odzyskania spornego lokalu, było nieskuteczne - w przedmiocie tym zapadł już raz wyrok sygn. IX GC 860/02, co potwierdza, iż istniała możliwość podjęcia legalnych działań w tym zakresie, a wskazać nadto należy, że kolejne postępowanie zainicjowane przez gminę w maju 2004 r. również dawało szansę na uzyskanie tytułu egzekucyjnego. Prowadzone postępowanie zostało bowiem zakończone umorzeniem nie na skutek przeszkód uniemożliwiających wydanie wyroku zgodnego z żądaniami pozwu, ale cofnięcia pozwu przez powoda.

Zebrany w tej sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do wniesienia 15 lutego 2006 r. do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe aktu oskarżenia przeciwko Szczepanowi Lewnie o przestępstwo z art. 231 § 1 K.k. Wyrażona w nim przez prokuratora swobodna ocena dowodów pozostaje pod ochroną zasady wyrażonej w treści art. 7 K.p.k. i jej weryfikacja mogła nastąpić wyłącznie w trybie regulowanym przepisami K.p.k., tj. w prawomocnym wyroku sądu orzekającego w sprawie. Jak wynika z poczynionych ustaleń, Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe wyrokiem z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt II K 146/06 uznał Szymona Lewnę za winnego popełnienia zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu z art. 231 § l K.k. i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w interpelacji Pana Posła M. Biernackiego, uprzejmie przedstawiam, iż prezentowana przez Szczepana Lewnę linia obrony, tj. chęć ochrony interesu społecznego, co do której ustosunkowano się powyżej, mająca na celu uniemożliwienie ponoszenia dalszych strat, sama w sobie nie przesądza o tym, iż podjęte przez niego działania nie wyczerpały znamion przestępstwa z art. 231 § l K.k. Natomiast motywy tego działania powinny podlegać ocenie sądu i niewątpliwie mieć znaczenie dla wymiaru kary.

Z pisma Prokuratury Okręgowej w Gdańsku z dnia 6 września 2006 r. wynika, że decyzje zarówno w zakresie przedstawienia zarzutu, jak i skierowania aktu oskarżenia były samodzielnymi decyzjami Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz prowadzącej postępowanie. Prokuratura Okręgowa, Prokuratura Apelacyjna, jak również Prokuratura Krajowa nie podejmowały w tym zakresie żadnych działań.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że w skutek artykułu prasowego, który ukazał się w ˝Gazecie Wyborczej˝ 26 stycznia 2006 r., pt. ˝Zarzuty wobec wiceprezydenta˝ Prokuratura Apelacyjna w Gdańsku w dniu 26 stycznia 2006 r. poleciła miejscowej Prokuraturze Okręgowej zbadanie prawidłowości podejmowanych w wyżej opisanej sprawie decyzji, w tym zasadności przedstawienia Szczepanowi Lewnie zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § l K.p.k. W ocenie Prokuratury Okręgowej w Gdańsku przedstawienie zarzutu Szczepanowi Lewnie miało oparcie w materiale dowodowym i brak było podstaw do jego kwestionowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w interpelacji dotyczącego złożonego przez Szczepana Lewnę pisma z 9 lutego 2006 r. zatytułowanego ˝zażalenie˝ dot. sprawy 3 Ds 11/06, uprzejmie przedstawiam, że powyższe pismo wpłynęło do Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku 9 lutego 2006 r. i przekazane zostało w dniu 14 lutego 2006 r., według właściwości, Prokuratorowi Okręgowemu w Gdańsku - celem jego rozpoznania.

Na powyższe pismo Prokuratura Okręgowa w Gdańsku udzieliła Szczepanowi Lewnie odpowiedzi, w której wskazano, iż przejęcie postępowania nr 3 Ds. 11/06 do Prokuratury Okręgowej w Gdańsku nie jest możliwe, ponieważ w dniu 15 lutego 2006 r. w sprawie tej skierowano akt oskarżenia do sądu. Ponadto poinformowano skarżącego, że nie stwierdzono naruszenia przepisów procedury karnej przy formułowaniu wobec niego zarzutu popełnienia przestępstwa, jak również przy wnoszeniu aktu oskarżenia do sądu, a tym samym nie doszło do naruszenia jego gwarancji procesowych przysługujących mu jako stronie postępowania.

Jednocześnie uprzejmie przedstawiam, że postanowieniem z dnia 14 lutego 2006 r. ze sprawy 3 Ds 11/06 wyłączono materiały do odrębnego postępowania celem wyjaśnienia, czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. w związku z zawarciem w dniu 27 grudnia 2002 r. ugody przez likwidatora PGM w Gdańsku ze Sławomirem Smolińskim odnośnie do korzystania z lokalu przy ul. Długiej 18.

Zważywszy na przestawione wyżej okoliczności należy przyjąć, iż prokuratorzy prowadzący postępowanie 3 Ds 11/06 działali zgodnie z prawem w zakresie przysługujących kompetencji.

Łączę wyrazy szacunku

Zastępca prokuratora generalnego

Jerzy Engelking

Warszawa, dnia 13 września 2006 r.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 6360

w sprawie zapewnienia polskim podmiotom gospodarczym bezpieczeństwa przed samowolą urzędników różnych szczebli

Nawiązując do pisma z dnia 30 stycznia 2004 r. o sygn. SPS-0202-6360/04 przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Kazimierza Wójcika, dotyczącą działań władz Krakowa, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Jakakolwiek możliwość podjęcia działań władczych przez organ administracji publicznej musi bezsprzecznie wynikać z przepisów prawa, zaś ich podstawą jest zawsze konkretna norma kompetencyjna.

Zarówno sądy, jak i poszczególne organy administracji publicznej samodzielnie rozstrzygają sprawy należące do ich kompetencji. Rozstrzygnięcia wydawane są wyłącznie w oparciu o odpowiednie przepisy prawa i w trybach przewidzianych dla danej kategorii spraw. Istotne pozostaje spostrzeżenie, iż zgodnie z art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi na podstawie kryterium legalności (zgodności z prawem). Organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są: Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych - regionalne izby obrachunkowe.

Ponadto należy wskazać, iż samorząd terytorialny, uczestnicząc w sprawowaniu władzy publicznej, przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Oznacza to, że w granicach prawa jednostka samorządu terytorialnego samodzielnie realizuje poszczególne zadania w oparciu o zastrzeżone dla jej organów kompetencje. Przyznana jednostkom samorządu terytorialnego zasada samodzielności (podlegająca ochronie sądowej), zarówno pod względem instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym, znajduje odzwierciedlenie w poszczególnych ustawach ustrojowych, regulujących funkcjonowanie tych jednostek, m.in.: w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1593 z późn. zm.). Wyrazem samodzielności gminy (działającej za pośrednictwem swoich organów) jest zatem m.in.: rozstrzyganie o zatrudnieniu oraz obsadzie kadrowej poszczególnych stanowisk i funkcji w administracji samorządowej. W myśl przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych czynności z zakresu prawa pracy dokonuje w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego wójt (burmistrz, prezydent miasta) m.in.: wobec pracowników urzędu. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), pełniąc funkcję kierownika urzędu, wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych (vide art. 33 ust. 3 w zw. z ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym).

Do podstawowych obowiązków pracownika samorządowego należy dbałość o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, z uwzględnieniem interesów państwa oraz indywidualnych interesów obywateli (vide art. 15 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych). Ustawodawca reguluje również w powołanym powyżej akcie normatywnym problematykę odpowiedzialności porządkowej i dyscyplinarnej pracowników samorządowych, przewidując jednocześnie możliwość - w kwestiach nieuregulowanych w tej ustawie - odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 86, poz. 953 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Jednocześnie wskazać należy, iż Wojewoda Małopolski - w ramach bieżącego nadzoru nad działalnością uchwałodawczą Rady Miasta Krakowa czy Zarządu (czyli organu wykonawczego funkcjonującego w poprzedniej kadencji) - nie stwierdził podjęcia przez organy Miasta Krakowa uchwały, która budziłaby jakiekolwiek kontrowersje w przedstawianym przez Pana Posła zakresie. Ponadto mając na uwadze kontekst sprawy, w szczególności jej cywilnoprawny charakter oraz fakt, iż stanowiła przedmiot oceny niezawisłych sądów, zdaniem Wojewody Małopolskiego nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby zainicjowanie działań wynikających np.: z art. 96 ustawy o samorządzie gminnym.

Uwzględniając uwarunkowania wynikające z art. 114 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 z późn. zm.), wskazujące, iż łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec roku budżetowego nie może przekroczyć 60% dochodów tej jednostki w tym roku budżetowym, Wojewoda Małopolski podniósł, iż w chwili obecnej nie zachodzą przesłanki do wdrażania ewentualnych procedur sanacyjnych w tym przedmiocie. Jednocześnie jeżeli zaistnieje konieczność podjęcia takich działań, to zgodnie z zapewnieniem Wojewody Małopolskiego zostaną one podjęte we współpracy z Regionalną Izbą Obrachunkową.

Z informacji uzyskanych od Ministra Sprawiedliwości wynika, że Prokuratura Rejonowa Kraków-Śródmieście prowadziła postępowania karne, zainicjowane przez przedstawicieli ˝Forte˝ Sp. z o.o., którzy złożyli zawiadomienia o przestępstwach:

1) w sprawie niedopełnienia przez członków Zarządu Miasta Krakowa obowiązków, przez zaniechanie uregulowania skutków umowy dzierżawy, zawartej w dniu 28 kwietnia 1997 r. między Gminą Miasta Krakowa a spółką i narażenia jej interesów - przestępstwo z art. 231 § 1 kodeksu karnego (sygn. akt. 4 Ds 368/03);

2) w sprawie niedopełnienia przez członków Zarządu i pracowników Urzędu Miasta Krakowa obowiązków w zakresie prawidłowego gospodarowania mieniem Gminy Kraków przy podejmowaniu decyzji o wypowiedzeniu Spółce z o.o. ˝Forte˝ umowy dzierżawy nieruchomości, położonej przy ul. Radzikowskiego 99 w Krakowie - przestępstwo z art. 296 § 1 Kodeksu karnego i inne (sygn. akt. 4 Ds 26/00).

Odnośnie do pierwszej ze spraw informuję, iż w toku postępowania sprawdzającego ustalono, że spółka ˝Forte˝ w 1993 r. wygrała przetarg zorganizowany przez Urząd Miasta Krakowa na dzierżawę motelu ˝Krak˝. W trakcie trwania umowy dzierżawy spółka proponowała renegocjację umowy, która miałaby przewidywać możliwość budowy na wydzierżawionym terenie obiektu hotelowego. W dniu 28 czerwca 1999 roku na podstawie uchwały Nr 651/99 Zarządu Miasta Krakowa Gmina wypowiedziała spółce ˝Forte˝ umowę dzierżawy, uzasadniając decyzję niespełnieniem w terminie należnych z tytułu dzierżawy świadczeń. Spółka ˝Forte˝ skierowała do Sądu Okręgowego w Krakowie pozew o uznanie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczne z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych takiego oświadczenia. Sąd Okręgowy w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2001 roku uznał decyzję Zarządu Miasta Krakowa o wypowiedzeniu umowy dzierżawy za bezskuteczną.

Spółka ˝Forte˝ w dniu 7 października 2003 roku skierowała do ww. Sądu pozew o zapłatę odszkodowania za niewywiązanie się przez Gminę Miasta Krakowa ze zobowiązań określonych w umowie dzierżawy. Postępowanie w tej sprawie pozostaje w toku.

W ocenie prokuratora badającego całokształt dokumentacji w przedmiotowej sprawie czyn, o którym zawiadomiła spółka ˝Forte˝, nie nosił znamion czynu zabronionego określonego w art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Niekorzystne dla zawiadamiającego decyzje zostały przez niego zaskarżone w trybie administracyjnym oraz w postępowaniu cywilnym, w toku którego zapadły orzeczenia korzystne dla spółki ˝Forte. Kwestia ewentualnej szkody powstałej na skutek błędnych decyzji administracyjnych jest obecnie przedmiotem wytoczonego przez spółkę postępowania o odszkodowanie.

Wobec powyższych ustaleń w dniu 24 listopada 2003 r. odmówiono wszczęcia dochodzenia na podstawie przepisu art. 17 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego.

Przedmiotowa decyzja nie jest prawomocna, gdyż została zaskarżona przez pokrzywdzoną spółkę. Prokurator Okręgowy nie przychylił się do zażalenia i w dniu 7 stycznia br. wraz z aktami sprawy zostało ono przekazane Sądowi Rejonowemu dla Krakowa - Śródmieścia.

W aktualnej sytuacji procesowej ocena zasadności omawianego rozstrzygnięcia - zgodnie z brzmieniem przepisu art. 306 § 2 K.p.k. - pozostaje wyłącznie we właściwości sądu.

Odnosząc się do drugiego zawiadomienia o przestępstwie złożonego przez spółkę ˝Forte˝, informuję, że uchwała Zarządu Miasta z 28 czerwca 1999 roku o wypowiedzeniu umowy została oparta na sprawozdaniu z kontroli realizacji umowy wieloletniej dzierżawy motelu ˝Krak˝ oraz ustaleniach komisji rewizyjnej, które - w ocenie zawiadamiającego o przestępstwie - były nieprawdziwe, a zalecenia i wnioski pokontrolne zmierzały do stworzenia pretekstu do rozwiązania umowy dzierżawy.

Analiza zgromadzonego w toku postępowania sprawdzającego materiału dowodowego nie dała podstaw do przyjęcia, iż działania przedstawicieli władz miasta nosiły znamiona przestępstwa z art. 296 § 1 K.k. bądź innych, w szczególności podniesionego w treści interpelacji Pana Posła K. Wójcika ˝fałszerstwa dokumentu˝. W dniu 10 marca 2000 roku odmówiono wszczęcia postępowania przygotowawczego w tej sprawie.

Jednocześnie informuję, iż Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia po rozpoznaniu zażalenia pokrzywdzonego postanowieniem z dnia 9 października 2000 roku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie (sygn. akt. II Ko1 1273/00/S). W treści uzasadnienia orzeczenia Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne i ich ocena prawna, przyjęte przez prokuratora, są prawidłowe.

Twierdzenia przedstawicieli spółki ˝Forte˝ o niedopełnieniu obowiązków lub przekroczeniu uprawnień przez pracowników Urzędu Miasta Krakowa trudno uznać za uzasadnione.

W ocenie Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie zasadność omawianego rozstrzygnięcia nie budzi zastrzeżeń. W przypadku ustalenia, iż w następstwie opisanych zdarzeń doszło do zaistnienia szkody w mieniu Gminy Kraków, będzie rozważana potrzeba podjęcia postępowania na nowo, w trybie przepisu art. 327 § 1 K.p.k.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż kwestionowane przez spółkę ˝Forte˝ działania i decyzje, podejmowane w toku postępowań administracyjnych, winny być weryfikowane w tym trybie bądź w drodze postępowania cywilnego, którą spółka obrała, dochodząc swych roszczeń. Uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy za bezskuteczne nie przesądza o przestępczym charakterze tej decyzji.

Należy nadmienić, że w toku prowadzonych postępowań nie ujawniono faktów, wskazujących na wywieranie nacisku wobec właściciela spółki ˝Forte˝ w celu sprzedaży tej spółki zagranicznemu podmiotowi.

Podniesiony w interpelacji Pana Posła zarzut braku reakcji organów prokuratury wobec przestępstw związanych z działaniami władz Miasta Krakowa na szkodę zarówno spółki, jak i Gminy, nie jest uzasadniony. Zgodnie z treścią przepisu art. 303 K.p.k. prokurator jest zobowiązany wszcząć postępowanie przygotowawcze w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Zawiadomieniom o przestępstwach, złożonym przez spółkę ˝Forte˝ nadano właściwy bieg procesowy, a decyzje merytoryczne podjęto w oparciu o przepis art. 305 K.p.k. Podejmując określoną decyzję, prokurator kieruje się zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym, nie zaś interesami stron. Pierwsza ze wskazanych decyzji poddana będzie kontroli właściwego sądu, natomiast zasadność drugiej z nich była - niezależnie od kontroli odwoławczej - zbadana w trybie nadzoru służbowego w Prokuraturze Apelacyjnej w Krakowie.

Z poważaniem

Podsekretarz stanu

Jerzy Mazurek

Warszawa, dnia 27 lutego 2004 r.