Pozew

Zapytanie nr 1681

Zapytanie nr 1681

do ministra sprawiedliwości

w sprawie postępowań sądowych prowadzonych przeciwko Gminnej Spółdzielni ˝Samopomoc Chłopska˝ w Zarzeczu i Gminnej Spółdzielni Handlowo-Produkcyjnej w Błażowej

W 1997 r. Gminna Spółdzielnia ˝Samopomoc Chłopska˝ w Zarzeczu i Gminna Spółdzielnia Handlowo-Produkcyjna w Błażowej podjęły rozmowy handlowe z Nadwiślańskim Węglem SA w Tychach dotyczące hurtowego zakupu węgla z przeznaczeniem do sprzedaży na zaopatrzenie ludności i innych podmiotów, np. szkół.

W celu realizacji ww. transakcji spółdzielnie korzystały z pośrednictwa Przedsiębiorstwa Wielobranżowego ORTAX s.c. w Łańcucie, gdyż w tym czasie tylko takie jako wyłącznie dostępne były zasady obrotu węglem.

Podstawowym warunkiem uzyskania dostaw węgla od ww. pośredników było jednakże udzielenie im poręczenia wekslowego na zabezpieczenie należności spółki Nadwiślański Węgiel SA, które mogłyby powstać w wyniku współpracy handlowej prowadzonej przez wystawcę weksla - czyli wspólników Przedsiębiorstwa Wielobranżowego ORTAX s.c. i Spółkę Węglową. Biorąc pod uwagę, iż bez spełnienia tego warunku realizowanie dostaw węgla ze spółki nie było możliwe zarządy spółdzielni dla zapewnienia realizacji dostaw węgla zmuszone były podpisać deklaracje wekslowe dla wystawców weksli.

Po ich podpisaniu strony realizowały dostawy węgla bez zakłóceń. Spółdzielnie wszystkie należności za dostarczony węgiel zapłaciły pośrednikowi w całości i nigdy nie były wzywane do zapłaty jakichkolwiek należności za niezapłacony węgiel z transakcji między spółdzielnią a ww. spółką cywilną.

Tymczasem pismem z dnia 24 lipca 2002 r. Nadwiślański Węgiel wezwał spółdzielnie do wykupu weksli, mimo iż po 2000 r. nie zamawiały one już żadnych dostaw węgla u ww. pośredników, a wszystkie zrealizowane dostawy były rozliczone.

W związku z brakiem zapłaty ze strony spółdzielni Nadwiślański Węgiel SA złożył do Sądu Okręgowego w Rzeszowie pozew o zapłatę należności z wnioskiem o wydanie nakazu zapłaty z weksli w postępowaniu nakazowym. Na skutek wniesienia zarzutów od nakazów zapłaty przez spółdzielnie sąd rozpatrzył sprawę na rozprawie, wydając wyrok utrzymujący w mocy nakaz zapłaty.

Nie zgadzając się z wyrokami wydanymi przez sąd pierwszej instancji, spółdzielnia w Zarzeczu złożyła apelacje do sądu II instancji (spółdzielnia w Błażowej oczekuje na doręczenie uzasadnienia wyroku), wskazując na:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to art. 32 ustawy Prawo wekslowe,

2) sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego,

3) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Uwzględniając możliwość niekorzystnego dla spółdzielni zakończenia sądowego postępowania cywilnego, należy stwierdzić, iż konieczność zaspokojenia przez nie roszczeń powoda doprowadzi je do upadłości, gdyż tak małe podmioty nie będą w stanie zaspokoić wysokich sum wekslowych. Podkreślić należy również w tej sprawie, iż ww. podmioty gospodarcze, które zmuszone są do płacenia długów za pośredników węglowych, w całości uregulowały tym pośrednikom wszystkie swoje należności za dostarczony węgiel.

Z żadnej strony, a to ani od spółki Nadwiślański Węgiel SA w Tychach, od pośredników węglowych, ani w postępowaniach sądowych czy dotychczas poprzez Policję, do której zgłoszono podejrzenie popełnienia przestępstw, poszkodowane spółdzielnie nie uzyskały żadnej informacji, za jakie długi zmuszone są płacić, kiedy one powstały oraz czy one w ogóle istnieją. Zachodzi również uzasadnione podejrzenie, że te małe podmioty gospodarcze wielokrotnie spłacają ten sam dług.

Należy także zaznaczyć, iż podejrzewani w tych sprawach mogli działać w przekonaniu, iż przy tak wysokich kosztach wierzytelności wekslowych spółdzielni poręczających weksle nie będzie stać na poniesienie kosztów postępowań sądowych, a i szanse pozytywnego wyniku tych postępowań są dla nich znikome ze względu na szczególny charakter dokumentu, jakim jest weksel i poręczenie wekslowe.

Biorąc pod uwagę powyższe, proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Dlaczego w toczących się postępowaniach przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie przeciwko Gminnej Spółdzielni Handlowo-Produkcyjnej w Błażowej i Spółdzielni ˝Samopomoc Chłopska˝ w Zarzeczu nie wyjaśniono wszelkich okoliczności sprawy, które pozwoliłyby ustalić, z tytułu jakiego zobowiązania wekslowego poręczyciele mają zaspokajać roszczenia powoda?

2. Dlaczego w toczących się postępowaniach przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie nie uwzględniono, iż spółdzielnie regulowały na bieżąco swoje zobowiązania finansowe z tytułu dostarczonego im węgla i obecnie ponowne zobowiązanie ich do zapłaty tych samych należności pozostaje w sprzeczności z art. 5 Kodeksu cywilnego?

Oczekując odpowiedzi pana ministra, pozostaję z wyrazami szacunku.

Z poważaniem

Poseł Jan Bury

Rzeszów, dnia 11 kwietnia 2003 r.